Lizawice Stacja Kolejowa - Podróżuj z Kolejami Dolnośląskimi

Trasa 1 (21 km, 5.15 h):
Oława – Siechnice

Oława – 5,8 km – Zabardowice – 2,3 km – Lizawice – 5,1 km – Grodziszów – 1,2 km – Zębice – 2,4 km – Prawocin – 3,1 km – Siechnice

Żeby zobaczyć przebieg trasy kliknij ikonkę „zobacz wszystkie warstwy danych”

Dojazd – stacje: Oława na linii Wrocław – Opole i Siechnice na linii Wrocław – Jelcz-Laskowice (D7)

Charakterystyka – Średnio długa trasa biegnąca przez Równinę Wrocławską, Szlak św. Jakuba Via Regia (żółta muszla na niebieskim tle), dojście ze stacji Oława szlak czerwony, dojście na stację Siechnice szlak żółty.

Nawierzchnia – głównie drogi asfaltowe z dłuższymi odcinkami dróg bitych i gruntowych.

Atrakcje:

  • Oława – zabytkowa stacja, barokowy kościół św. Rocha, gotycki kościół NMP Matki Pocieszenia, klasycystyczny ratusz, barokowy pałac, klasycystyczny kościół śś. Piotra i Pawła
  • Zabardowice – neorenesansowy pałac
  • Lizawice – zabytkowa stacja
  • Grodziszów – folwark
  • Zębice – dworek
  • Prawocin – modernistyczna kaplica cmentarna z krzyżem kamiennym
  • Siechnice – nowe centrum z ratuszem, elektrownia z osiedlem fabrycznym, zabytkowa stacja

 

Oława - stacja kolejowa

Trasa zaczyna się na stacji Oława.

Stacja Oława położona jest przy linii kolejowej Wrocław – Opole, której odcinek z Wrocławia zbudowała w 1842 r. Kolej Górnośląska jako pierwszy na obecnych ziemiach polskich. Linię w tym samym roku przedłużono do Brzegu a rok później do Opola. W poł. XIX w. na linii pojawił się drugi tor, zelektryfikowano ją w 1960 r. Obecnie linia wchodzi w skład międzynarodowego ciągu E30 Zgorzelec – Przemyśl i została zmodernizowana po 2000 r., a sama stacja w 2009 r. Stacja pasażerska posiada trzy tory i dwa perony, w czasie modernizacji zburzono nastawnię z lat międzywojennych, która stała na peronie pierwszym.

Dalej w kierunku Opola znajduje się stacja towarowa, od której odchodziła zbudowana w 1917 r. bocznica do portu na Odrze. W 2006 r. większa część bocznicy została rozebrana, pozostał odcinek do Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego (obecnie Wagony Świdnica). Klasycystyczny budynek dworca pochodzi z lat budowy linii. Znajduje się na nim tablica wmurowana dla upamiętnienia 150 rocznicy linii kolejowej Wrocław – Oława w 1992 r.

Z położonego za wiaduktem tzw. Dworca Małego biegła również lokalna linia do Boreczka (Kleinbahn), zbudowana w 1910 r., zamknięta dla ruchu pasażerskiego w 1953 r. i towarowego w 1966 r., rozebrana w 1972 r. Zachował się budynek dworca, który po rozbudowie służy celom mieszkalnym.

Pod dworcem zaczyna się szlak czerwony. Idziemy ul. Spacerową wzdłuż skraju parku, koło kamienicy z pocz. XX w. i postawionego w 2018 r. pomnika 100-lecia niepodległości.

Docieramy do głównej ul. 1 Maja, którą biegnie szosa nr 94 Wrocław – Brzeg – Opole. Mijamy dawny powiatowy urząd budowlany (nr 36), na rondzie kierujemy się prosto, opuszczając drogę krajową, która omija oławską starówkę. Idziemy nadal ul. 1 Maja, gdzie znajduje się zabytkowy budynek poczty z lat 1885-86.

Nad wejściem widać zegar z alegoriami transportu (z wiosłem i uskrzydlonym kołem) i prawdopodobnie elektryczności. Zabudowa ulicy pochodzi z lat 1875-90.

Oława - budynek poczty
Oława - Kościół Świętego Rocha

Mijamy skwer Wójcika (dawny cmentarz), na końcu ul. 1 Maja stoi kościół św. Rocha.

Kościół św. Rocha wzniesiono w 1604 r. jako kaplicę szpitalną św. Barbary. W latach 1706-07 kaplica została przebudowana w stylu barokowym. Wewnątrz znajduje się wystrój z 2 poł. XVIII wieku z obrazem „Zwiastowanie Johanna Claessensa”, ufundowanym przez żonę Jakuba Sobieskiego, Jadwigę Elżbietę z Habsburgów, w podziękowaniu za uwolnienie męża z twierdzy w Königstein. Uwięził go tam jego rywal do polskiej korony, August II Sas.

W kościele odbywa się także liturgia obrządku bizantyjsko-ukraińskiego. Przy wejściu stoi figura św. Jana Nepomucena z 1706 r. Na skwerze pod kościołem znajdował się cmentarz, stoi tu fontanna Jakub Sobieski.

Od kościoła idziemy Szlakiem św. Jakuba Via Regia, który biegnie przez całą Polskę południową, łącząc Przemyśl ze Zgorzelcem. Wkraczamy na teren starego miasta, idziemy wijącą się ul. Brzeską, mijamy kilka zabytkowych kamienic (nr 9 i 14). Docieramy na oławski Rynek, na środku którego stoi ratusz.

Pierwszy ratusz zbudowała księżna brzeska Katarzyna ok. 1353 r. W 1585 r. został on przebudowany na renesansowy wg projektu Bernarda Niurona.

W 1634 r. budynek spłonął, odbudowy dokonano w latach 1637–68. Z tego okresu zachowała się barokowa wieża. W latach 1823–24 ratusz przebudowano na klasycystyczny wg wskazówek Karola Schinkla. Ze starego budynku pozostawiono jedynie wieżę. Ma ona 58,5 m wysokości, jest czworoboczna, a powyżej 13 m ośmioboczna. W jej górnej części znajduje się zegar figuralny z czterema tarczami i figurami króla Salomona, Śmierci z kosą, koguta goniącego kury i pozłacanej kuli z fazami księżyca. Zegar ufundowała księżna Ludwika Anhalcka, skonstruowano go w latach 1680-1718. Jego elementy zostały ręcznie wykute ze stali. Obecne figury to kopie wykonane w 2002 r., oryginały umieszczono w Izbie Muzealnej. Wieża zwieńczona jest barokowym hełmem.

Nad wejściem znajduje się herb Oławy z 1666 r. W latach 2006-12 ratusz gruntownie wyremontowano, obecnie mieści się w nim Oławska Izba Muzealna, gabinet burmistrza, sala posiedzeń Rady Miejskiej oraz Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna. W Izbie Muzealnej można zobaczyć oryginalne figury zdobiące ratusz, wystawę zabytków archeologicznych z grodu Ryczyn, barokowe sarkofagi, kolekcję pochodzącą z kuli wieży ratuszowej, zabytki sakralne z oławskich kościołów i militaria.

Obok ratusza stoi zabytkowy pręgierz, przeniesiony w 1935 r. z pl. Zamkowego. Po wschodniej stronie ratusza znajduje się granitowa płyta pojednania z rysunkiem miecza i figura św. Jana Nepomucena. Pierwotnie stała ona obok mostu na rzece Oławie przy ul. ks. Kutrowskiego. W latach 50. XX w. po uderzeniu przez ciężarówkę została uszkodzona i wiele lat przeleżała w ukryciu. Dopiero w 1997 r. została odnowiona i ustawiona na obecnym miejscu, co podobno przydało się podczas Powodzi Tysiąclecia.

Na rynku zachowało się kilka zabytkowych kamienic. Szczególnie cenne są nr 29 i 36, oba z 1. poł. XVIII w., przebudowane na pocz. XX w. Zabytkowy charakter mają także nr 11-12 i 24-25. Na rogu Rynku i ul. Kościelnej stoi dawna pogodynka.

Oława - ratusz
Oława - kościół NMP Matki Pocieszenia
Oława - Pałac
Oława - wieża ciśnień

Na placu, znajdującym się obok zachodniej części rynku znajduje się kościół MB Pocieszenia. Świątynia wzmiankowana była w 1201 r., gotyckie prezbiterium pochodzi z ok. 1300 r., w XV w. zostało nakryte sklepieniem gwiaździstym. Renesansową część tylną wzniesiono w latach 1587-89 wg projektu Bernarda Niurona.

Późnorenesansowa wieża została zniszczona w 1881 r. przez piorun, w 1886 r. odbudowano ją jako neogotycką. Nad wejściem do zakrystii znajduje się epitafium Jerzego Ernesta (zm. 1589), syna księcia Joachima Fryderyka. Obok stoi płyta nagrobna Jana Gunna – szkockiego żołnierza służącego Szwedom, który ocalił miasto w czasie wojny trzydziestoletniej.

Wewnątrz znajduje się obraz Ukrzyżowanie z XVI w. w jednym z ołtarzy bocznych, zaś w ołtarzu głównym – obraz z 1858 r., a w lewej nawie barokowy obraz MB Pocieszenia, przywieziony z Witkowa Nowego (okolice Lwowa).
Z Rynku idziemy ul. Wrocławską i docieramy do pl. Zamkowego. Przed nami kościół śś. Apostołów Piotra i Pawła oraz pałac, będący siedzibą Urzędu Miejskiego.

Kościół św. Piotra i Pawła, wzmiankowany był w 1253 r., w latach 1534-1699 znajdował się w rękach protestantów. Zachowało się z niego gotyckie prezbiterium z XV w., nakryte sklepieniem gwiaździstym. Obecny kościół wzniesiono dla katolików w latach 1833-35 na miejscu środkowego skrzydła zamku, tzw. Gmachu Chrystiana. Współautorem projektu był Karol Schinkel. Wieżę zbudowano w 1938 r. Wewnątrz znajdują się stacje Drogi Krzyżowej z 1836 r., neobarokowy prospekt organowy z 2. poł. XIX w. i ołtarz z 1934 r. Przed kościołem stoi pomnik Jana Pawła II z 1998 r.

Pałac stoi na miejscu gotyckiego zameczku myśliwskiego księcia Ludwika I z końca XIV w. i jeszcze wcześniejszej siedziby kasztelana. W 1541 r. rozpoczęto budowę renesansowej rezydencji pod kierunkiem mistrza Jakuba z Mediolanu i Bernarda Niurona. Renesansowa część pełni obecnie funkcję plebanii pobliskiego kościoła. Pałac rozbudowała w stylu barokowym w latach 1673-80 księżna Ludwika, stąd nazwa Pałac Luizy. Projektantem był Carlo Rossi. Na terenie obecnego Placu Zamkowego założono ogród. Do 1734 r. w pałacu rezydował Jakub Sobieski, potem umieszczono tu lazaret i piekarnię, we wschodnim skrzydle znajdowały się koszary i fabryka cygar. W Pałacu Luizy mieściła się szkoła. Budynek zniszczony w 1945 r., odbudowano w latach 1952-58 jako siedzibę starostwa, obecnie mieści się w nim Urząd Miejski. Za pałacem stoi wieża ciśnień z pocz. XX w., która funkcjonowała do 1988 r.

Na pl. Zamkowym znajduje się ciąg zabytkowych kamienic, szczególnie cenna pod nr 24, z końca XVII w., przebudowana w XVIII i na pocz. XX w.

Idziemy przez pl. Zamkowy do skrzyżowania z ul. 11 Listopada i W. Andersa, którymi biegnie droga nr 94 Oława – Wrocław. Przechodzimy na światłach na wprost, przekraczamy rzekę Oławę i idziemy ul. Strzelną, którą biegnie szosa nr 396 do Strzelina. Na kolejnym skrzyżowaniu skręca ona w lewo w ul. Wiejską, my natomiast kierujemy się prosto w ul. Broniewskiego. Mijamy budynek Szkoły Podstawowej nr 4 (dawna szkoła rolnicza z 1929 r.) i osiedle domków z lat międzywojennych.

Za nimi po lewej znajduje się duże blokowisko – Os. Jakuba Sobieskiego. Ul. Broniewskiego przechodzi w ul. Zaciszną, mijamy współczesny kościół Miłosierdzia Bożego, wzniesiony w latach 1990-92 i rozbudowujące się osiedle nowych bloków.

Za skrzyżowaniem z ul. Iwaszkiewicza kończy się zabudowa, idziemy lokalną szosą w kierunku Zabardowic. Przekraczamy przejazd na linii kolejowej Wrocław – Opole z domkiem dróżnika i opuszczamy granice Oławy. Idziemy przez równinny teren rolniczy i przecinamy dwie strugi. Przy drugiej z nich zaczynała się kolejka, biegnąca do folwarku w Zabardowicach. Mijamy niewielki cmentarz z zachowanymi starymi nagrobkami i fragmentem brukowanej szosy docieramy do Zabardowic. Przed skrzyżowaniem w bruku zachował się fragment torów dawnej kolejki folwarcznej.

Idziemy ul. Śliczną, na zakręcie szosy można podejść 350 m drogą szutrową w lewo do pałacu.
Trzykondygnacyjny pałac wzniesiono w końcu XIX w., na miejscu wcześniejszych budowli, sięgających XVI w. Po 1945 r. mieściła się tu filia PGR z Polwicy, w 2013 r. został sprzedany w ręce prywatne. Pałac posiada mansardowy dach z lukarnami i szczytami wolutowymi oraz renesansowe obramowania okien. Obok znajduje się folwark, z którego wybiegała w obie strony kolejka wąskotorowa. Za pałacem ciągnie się duży park z 2. poł. XIX w.

Mijamy świetlicę wiejską oraz krzyż i opuszczamy zabudowę. Na skraju parku z lewej dochodzi ulica, wzdłuż której biegła kolejka folwarczna do stacji Lizawice, prowadząca dalej prawym poboczem naszej trasy. Przy mostku nad Zieloną kolejka przechodziła na drogą stronę. Docieramy do szosy z Sobociska i przejazdu kolejowego koło przystanku Lizawice (możliwość skrócenia trasy).

Zabardowice - pozostałości kolejki folwarcznej
Lizawice - stacja
Pod Grodziszowem

Stacja Lizawice położona jest przy linii kolejowej Wrocław – Opole, której odcinek z Wrocławia zbudowała w 1842 r. Kolej Górnośląska jako pierwszy na obecnych ziemiach polskich. Linię w tym samym roku przedłużono do Brzegu, a rok później do Opola. W poł. XIX w. na linii pojawił się drugi tor, zelektryfikowano ją w 1960 r. Obecnie linia wchodzi w skład międzynarodowego ciągu E30 Zgorzelec – Przemyśl i została zmodernizowana w latach 2000-09.

Stacja powstała wraz z budową linii w 1842 r. i posiadała: budynek dworca, szalet, poczekalnię na peronie drugim, 2 perony, 2 nastawnie (jedna z nich stała przy przejeździe, druga na wylocie w kierunku Wrocławia), rampę boczną i plac ładunkowy. Układ torowy stanowiły: 2 tory główne, 1 główny dodatkowy i 3 boczne. Na placu ładunkowym kończyła się długą pętlą kolejka folwarczna z Zabardowic, po której pozostały ślady w bruku. Od stacji odchodziła bocznica na lotnisko wojskowe w Oławie-Stanowicach, zbudowana w latach 30. XX w. i funkcjonująca do lat 70. Podczas modernizacji w latach 2006-08 rozebrano tory dodatkowe i nastawnie, a stację zredukowano do roli przystanku. Obecnie posiada dwa perony rozlokowane po obu stronach szosy przecinającej teren dawnej stacji. Zachował się XIX-wieczny dworzec z dostawionym magazynem towarowym.

Przy zniszczonej figurze z 1760 r., na której postawiono powojenną kapliczkę skręcamy w drogę szutrową. Mijamy boisko, gdzie droga przechodzi w gruntową i przecinamy miejsce odejścia dawnej bocznicy na lotnisko w Stanowicach. Dalej, przy cieku wodnym znajdowała się nastawnia. Idziemy wzdłuż torów, mijając fermę drobiu, a w oddali zabudowania Jankowic. Docieramy do bitej drogi ze wsi i przekraczamy tory oraz strugę Zieloną. Za skrzyżowaniem osiągamy Grodziszów. Idziemy ulicą Parkową przez wieś, po lewej mijamy niewielki park z resztką folwarku (pałac został zniszczony w 1945 r.), ulica przechodzi w bruk.

W parku rośnie pomnikowa topola biała, za nim widać pozostałości folwarku.
Z lewej dochodzi szosa z Sulęcina, idziemy prosto ul. Trzech Lip koło ciekawego transformatora z ok. 1920 r. i opuszczamy Grodziszów. Zaraz za nim zaczynają się Zębice, z prawej przychodzi szosa z Groblic (można nią dojść na pobliską stację kolejową), idziemy przez wieś ul. Prusa. Skręcamy ostro w lewo koło świetlicy wiejskiej, mijamy okazały XIX-wieczny klasycystyczny dom o cechach dworku (prawdopodobnie siedziba wolnego sołectwa) i kapliczkę z końca XIX w. Na końcu Zębic skręcamy w prawo w drogę bitą.

Po chwili docieramy do świeżo wyasfaltowanej lokalnej szosy z Sulimowa, gdzie skręcamy w prawo. Wkraczamy w granice Siechnic, idziemy wąską szosą w kierunku pobliskich kominów elektrociepłowni. Przechodzimy przez przejazd kolejowy na linii Wrocław – Opole z domem dróżnika i wkraczamy do dzielnicy Siechnic – Prawocina. Idziemy krętą ul. Prawocińską, po prawej znajduje się rozległy kompleks Przedsiębiorstwa Produkcji Ogrodniczej Siechnice, rozświetlające w nocy widoczną z daleka łuną niebo. Prawocin się kończy, przekraczamy strugę Zieloną i docieramy do cmentarza.

Na cmentarzu znajduje się modernistyczna kaplica z 1935 r. Przy bramie cmentarnej, stoi granitowy krzyż pojednania, przeniesiony z okolicznych pól.

Skręcamy w lewo w deptak ul. Cmentarnej, prowadzący do głównej ul. Opolskiej, którą biegnie szosa nr 94 Wrocław – Opole, rośnie tu pomnikowy dąb. Zaraz potem skręcamy w prawo w ul. Zacisze i po chwili w lewo w ul. Kościelną. Jesteśmy w centrum Siechnic, po lewej znajduje się kościół Niepokalanego Poczęcia NMP, po prawej zbudowano niedawno nowy ratusz.

Kościół Niepokalanego Serca NMP z lat 1973-81 zbudowano wg projektu Tadeusza Szukały. Nowy ratusz w Siechnicach został zbudowany w latach 2011-12 i razem z otaczającym go placem ma stanowić reprezentacyjne centrum młodego miasta.

Skręcamy w prawo w ul. Piastów Śl. i docieramy do skrzyżowania z ul. Fabryczną pod Elektrociepłownią Czechnica. Opuszczamy Szlak św. Jakuba, dochodzimy do stacji fragmentem szlaku żółtego wokół Wrocławia. Skręcamy w ul. Fabryczną, mijamy pomnikowy dąb i osiedle fabryczne.
W 1909 r. powstała tu elektrownia, rozbudowana w latach 20. XX w. W latach 1979-83 przebudowano ją na elektrociepłownię. Przy obiekcie powstał kompleks budynków mieszkalnych i administracyjnych, ukończony w 1926 r. wg projektu Richarda i Paula Erlichów. Posiada on cechy architektury modernistycznej z bramą przejazdową i furtą o półkolistych łukach.

Mijamy dawny zajazd Gerstenberga, obecnie Centrum Kultury i docieramy na stację Siechnice, gdzie kończy się nasza trasa.

Stacja Siechnice położona jest na linii Wrocław Brochów – Jelcz-Laskowice – Opole Groszowice, zbudowanej przez koleje pruskie w 1909 r. Linia otrzymała dwa tory, miała służyć głównie ruchowi towarowemu, odciążając zatłoczoną trasę przez Brzeg. W 1945 r. zniszczono most kolejowy na Odrze w kierunku Czernicy, po jego odbudowie w 1959 r. na odcinku Siechnice – Czernica pozostawiono jeden tor. Linię zelektryfikowano w 1987 r. Od stacji odgałęziają się dwie nitki torów – na pasażerską i towarową część stacji Wrocław Brochów. Stacja posiada 5 torów, z których dwa znajdują się przy powstałym w 2013 r. peronie wyspowym. Od strony Czernicy odgałęziają się bocznice do elektrociepłowni Czechnica i dawnej huty, gdzie znajduje się teraz terminal kontenerowy. Ruchem kieruje nastawnia Si w zachodniej części stacji, do 2013 r. funkcjonowała też nastawnia wykonawcza Si1. Budynek dworca z 1909 r. odremontowano w 2018 r.

Prawocin - krzyż kamienny
Siechnice - ratusz

Wrocław i okolice: