Trasa 11 ( 15,7 km, 5 h):
Duszniki-Zdrój – Wolarz – Polanica-Zdrój

Duszniki-Zdrój – 3,2 km – Schronisko pod Muflonem – 4,2 km – Nowe Bobrowniki – 1,9 km – Wolarz – 6,2 km – Polanica-Zdrój

Żeby zobaczyć przebieg trasy kliknij ikonkę „zobacz wszystkie warstwy danych”

Dojazd – stacje Duszniki-Zdrój i Polanica-Zdrój na linii Kłodzko – Kudowa-Zdrój (D15).

Charakterystyka – Średnio długa trasa biegnąca północnym skrajem Gór Bystrzyckich (Pasmo Bieśca i grupa Wolarza), szlak żółty, od Schroniska pod Muflonem czerwony, z centrum Polanicy-Zdroju zielony.

Nawierzchnia – głównie drogi gruntowe i ścieżki, w miejscowościach asfalt.

Atrakcje:

  • Duszniki-Zdrój – zabytkowa stacja, kościół poewangelicki, rynek, figura maryjna, zabudowa uzdrowiskowa
  • Schronisko pod Muflonem z punktem widokowym
  • stromy szczyt Wolarza
  • malownicza dolina Rogozińca
  • Polanica-Zdrój – zabudowa uzdrowiskowa, zabytkowa stacja

Trasa zaczyna się na stacji Duszniki-Zdrój (560 m).

Stacja Duszniki-Zdrój znajduje się na zbudowanej przez Pruskie Koleje Państwowe w 1890 r. linii Kłodzko – Szczytna, przedłużonej w 1902 r. do Dusznik-Zdroju i w 1905 r. do Kudowy-Zdroju. W latach 1998-2000 linia była zamknięta na odcinku Polanica-Zdrój – Kudowa-Zdrój w związku ze szkodami powodziowymi, całą trasę ponownie zamknięto w 2010 r. Po rewitalizacji odcinka Duszniki-Zdrój – Kudowa-Zdrój linię ponownie otwarto w 2013 r., a ruch przejęły Koleje Dolnośląskie. Wyremontowano wtedy także stację, powstały nowe perony. Stacja położona jest na północ od miasta i w sporym oddaleniu od zdroju, na zboczu Ceglanej (607 m) i Karwca (611 m). Stacja pełni obecnie funkcję mijanki, posiada dwa czynne tory i jeden nieczynny, prowadzący do ładowni. Na północnym skraju stacji znajdował się niegdyś czwarty tor. Ruch sterowany jest z dobudówki dyżurnego ruchu DZ przy budynku dworca. Na wschodniej głowicy znajduje się nieczynna nastawnia DZ1 z ok. 1911 r., zlikwidowana w 1998 r. Po remoncie służy zasilaniu postawionego obok przekaźnika sieci komórkowej. Położoną na zachodniej głowicy drugą nastawnię zlikwidowano ok. 1975 r. Na zboczu nad stacją znajdowała się wieża ciśnień, rozebrana ok. 1970 r., pozostała po niej ściana oporowa. Prowizoryczny budynek dworca powstał w 1902 r. Obecny o rozczłonkowanej malowniczej bryle, charakterystycznej dla stylu uzdrowiskowego i rodzimego (Heimatstil), pochodzi z lat 1904-06. Do dworca dostawiono murowany budynek ekspedycji towarowej i drewniany magazyn.

Na stacji obieramy szlak żółty, schodzimy deptakiem i schodami do ul. Kolejowej i skręcamy w ul. Słowackiego. Przecinamy drogę nr 8 Wrocław – Praga z potokiem Wapienny i wkraczamy na dusznicką starówkę, po lewej stoi dawny Bahnhof’s-Hotel (Hotel Dworcowy), kawałek dalej kościół MB Różańcowej.

Kościół ewangelicki ufundowany przez Związek Gustawa Adolfa wzniesiono w latach 1845-46, a w 1893 r. dobudowano wieżę. Obecnie świątynia pełni funkcję kościoła polskokatolickiego MB Różańcowej. Obok stoi budynek dawnej szkoły ewangelickiej z 1846 r., obecnie znajduje się tu Ośrodek Pomocy Społecznej.

nie znajduje się tu Ośrodek Pomocy Społecznej.

Docieramy do rynku (533 m), tuż przed nim znajduje się dawny dwór z ok. 1598, przebudowany w XIX/XX w. na Gasthof zum Hummelfürsten (Zajazd pod Książętami Homola), którego nazwa nawiązywała do pobliskiego Zamku Homole, w skład jego posiadłości wchodziły Duszniki-Zdrój.

Na środku rynku stoi kolumna maryjna, postawiona w 1725 r. jako wotum za uratowanie od zarazy, prawdopodobnie z warsztatu L. J. Webera. Przedstawia MB z Dzieciątkiem, poniżej stoją patroni chroniący przed ogniem i zarazą – św. Florian i św. Sebastian. Obok w 2004 r. postawiono rekonstrukcję pręgierza. Na rynku znajduje się także pomnik Sybiraków z 1996 r. Pierwotny ratusz spłonął w 1844 r., obecny znajduje się w kamienicy w zachodniej pierzei rynku. Wzniesiono ją w latach 1584-85 i przebudowano w XVIII w., 1894 r. oraz na początku XX w. Nad wejściem znajduje się herb miasta (św. Piotr) z 1584 r., pozostałość z poprzedniego ratusza.

W kamienicy nr 1 mieścił się Hotel Schwarzer Bär (Czarny Niedźwiedź), w którym nocował w 1669 r. król polski Jan Kazimierz, udający się po abdykacji do Francji, co upamiętnia stosowna tablica. Budynek banku pod nr 4 to dawna Girokasse z 1927 r. Na rogu ul. Sudeckiej stoi dawny Hotel Schwarzes Ross (Czarny Koń) z 1903 r., obecnie Hotel Sonata. Pod nr 8 mieścił się Reinerzer Brauhaus (Dusznicki Dom Piwny) z browarem, ciekawy jest również secesyjny budynek nr 12 z pocz. XX w. Kamienica nr 17 to dawny Hotel Deutsches Haus (Niemiecki Dom).

Z rynku idziemy deptakiem prowadzącym ul. Mickiewicza, mijamy pocztę z 1894 r., naprzeciwko stoi dawne kino Wiarus i budynek fundacji św. Wincentego (obecnie klasztor elżbietanek), w którym wypoczywała w 1912 r. przyszła święta, Edyta Stein. W 100. rocznicę tego wydarzenia ustawiono tu okolicznościowy pomnik. Docieramy do pl. Warszawy, gdzie w 2013 r. postawiono kwietną rzeźbę koguta, na miejscu dawnego pomnika Paula von Hindenburga i poległych w I wojnie światowej z 1930 r. Na rogu ul. Krakowskiej stoi dawny Dom Cechu Sukienników z 1715 r., przebudowany w 2. poł. XIX i na pocz. XX w. Przy moście nad Bystrzycą Dusznicką znajduje się figura św. Jana Nepomucena z 1722 r. o nietypowym układzie rąk (jedna z nich nie trzyma krzyża). Wcześniej stała koło papierni, w obecne miejsce przeniesiono ją w 2004 r. Wkraczamy na deptak, którym opuszczamy miejską część Dusznik-Zdroju. Mijamy tor rolkarski i Źródło Felix, odwiercone w latach 1969-71 jako Źródło Jacek. Obecną nazwę nadano na cześć przebywającego w tutejszym uzdrowisku Felixa Mendelssohna-Bartholdy’ego, któremu w 2021 r. wystawiono figurę. Idziemy przez łąki poborowinowe obok powstałego w 1910 r. źródła Agaty, nazwanego na cześć ks. raciborskiej Agaty Hohenlohe-Schillingsfürst, której pomnik postawiono również w 2021 r. Docieramy do części uzdrowiskowej Dusznik-Zdroju, idziemy wzdłuż ul. Chopina. Znajduje się tu ciąg zabytkowych pensjonatów, w dawnej Villi Borussia ulokowana jest obecnie Willa Scandia. Dalej stoi Villa Dora i Louisenhof (obecnie Limba). Naprzeciwko stoi Sanatorium Zimowit złożone z budynków dawnego Park Hotelu z 1872 r. i pensjonatu Hygiea z 1874 r. Mijamy korty i docieramy do pasażu gastronomicznego z willą Ilseneck (obecnie Etiuda). Skręcamy w ul. Zdrojową, na skraju Parku Zdrojowego stoi stacja meteorologiczna z ok. 1875 r. Przecinamy dolną szosę do Zieleńca i Lasówki i rozpoczynamy podejście ul. Podgórską. Mijamy dawne pensjonaty Haus Christa i Lohengrin, naprzeciwko stoi klasztor franciszkanów.

Neobarokowy kompleks klasztoru franciszkanów wraz z kościołem śś. Franciszka i Leonarda pochodzi z lat 1925-26. W fasadzie budowli widać też wpływy ekspresjonizmu.

Ul. Podgórska przechodzi w Górską, mijamy dawny pensjonat Tannenhof (obecnie Sport).

Na końcu ulicy stoi dawna Bergbaude (obecnie OW Strzecha) i kapliczka z 2003 r., rozciąga się stąd widok na miasto. Opuszczamy zabudowę Dusznik-Zdroju i wspinamy się skrajem Gór Bystrzyckich. Drogą gruntową, obok ławek wkraczamy do lasu, gdzie podchodzimy dość stromo dawnym torem saneczkowym, docierając do Schroniska pod Muflonem (690 m).

Schronisko pod Muflonem powstało pod koniec XIX w. w budynku dawnej mlecznej farmy hodowlanej i gospody z 1. poł. tego wieku. Schronisko nosiło oficjalną nazwę Liebe Stille (Miła Cisza), przekręconą szybko przez kuracjuszy z Dusznik-Zdroju na Stille Liebe (Cicha Miłość). Obecna nazwa pochodzi od umieszczonych w sali restauracyjnej głów muflonów. Spod schroniska rozciąga się panorama Wzgórz Lewińskich i Gór Stołowych, obok rośnie pomnikowy Jesion Bolko, zasadzony w 1866 r.

Pod schroniskiem zmieniamy kolor szlaku na czerwony, podchodzimy drogą bitą do szutrowej Drogi Libuszy nazwanej od imienia domniemanej młodzieńczej miłości Chopina z czasów jego pobytu w Dusznikach-Zdroju. Okrążamy szczyty Głowacz (740 m) i Nowa (737 m) i schodzimy na skraj lasu obok dawnej Gajówki Nowej. Skręcamy w drogę bitą i zaraz w niewyraźną ścieżkę, którą schodzimy stromo do zdziczałych łąk w dolinie Cięciwy (590 m) i opuszczonej górnej części dawnej wsi Stare Bobrowniki (obecnie część Szczytnej). Drogą gruntową podążamy w górę doliny, strome zbocze po lewej nosi miano Szklanego Stoku. Wkraczamy w las, gdzie krótkim, ale stromym podejściem ścieżką osiągamy Rozdroże pod Błażkową (730 m). Docieramy do asfaltowej leśnej Drogi Justyny, prowadzącej z doliny Bystrzycy Dusznickiej i nazwanej na cześć matki Chopina. Schodzimy zboczem Błażkowej (805 m) do zabytkowego budynku Leśnictwa Bobrowniki z widokową polaną. Docieramy do zakosu w dolinie Bobrowniczki, na skraju kolejnego osiedla Szczytnej – Nowych Bobrownik (594 m). Skręcamy w ścieżkę, która biegnie stromym podejściem grzbietem pasma Wolarza. Za skrzyżowaniem podejście łagodnieje a ścieżka przechodzi w drogę gruntową. Osiągamy Rudnik (845), z wyrębów rozciągają się widoki na Góry Orlickie i Stołowe. Prawie płaskim grzbietem docieramy na Wolarz (852 m), szczyt dominujący w panoramie północnej części Gór Bystrzyckich. Schodzimy teraz do szutrówki, z której skręcamy w wijącą się zagmatwanym przebiegiem ścieżkę (tzw. Piekielny Labirynt). Najpierw stromo, a za skrzyżowaniem z drogą bitą łagodniej, schodzimy do doliny Rogozińca. Przecinamy szutrówkę, drogą gruntową docieramy do malowniczego odcinka doliny ze Stawem Pstrągowym, założonym w 1880 r. przez braci Mielertów, właścicieli pobliskiej fabryki kołków drewnianych. Staw odtworzono w 2020 r. dzięki staraniom Nadleśnictwa Zdroje. Przechodzimy pod mostem kolejowym i docieramy do ul. Wojska Polskiego u wylotu malowniczej Piekielnej Doliny – przełomu Bystrzycy Dusznickiej między Górami Stołowymi i Bystrzyckimi.

Piekielną Doliną poprowadzono w 1890 r. linię kolejową Kłodzko – Szczytna. Można tu podejść 350 m w lewo do okazałego mostu kolejowego nad Bystrzycą Dusznicką i szosą. Most powstał w 1890 r., do obecnej postaci przebudowano go w latach 1910-11, kiedy firma Flender AG z Düsseldorfu eliptyczne przęsła skierowane ku dołowi zastąpiła prostymi kratownicami. Most wyremontowano w 2021 r.

Mijamy sanatorium Malwa, powstałe w 1988 r. na miejscu dawnej fabryki kołków drewnianych z 2.poł. XIX w. i szlifierni szkła z 1927 r.

Opuszczamy ścieżkę spacerową, idziemy chwilę szlakiem czerwonym. Mijamy dawne źródło Silberquelle.

W głębi po lewej znajduje się kompleks Huty Szkła Artystycznego Barbara powstałej ok. 1955 r. na miejscu fabryki miazgi drzewnej z 2. poł. XIX w. z zakładem leczniczym kąpieli igliwiowych i huty żelaza.

Wkraczamy w zabudowę Polanicy-Zdroju, mijając liczne wille i dawne pensjonaty z pocz. XX w. i okresu międzywojennego oraz Szkołę Podstawową nr 2 i Regionalną Szkołę Turystyczną, zbudowaną w latach 1987-95. Za willą rodziny Wittwer z ok. 1925 r. (obecnie pensjonat Dworek Genny) znajduje się Villa von der Goltz z 1906 r., w której mieści się Przedszkole nr 1. Na końcu ulicy stoi Hotel Hohenzollern z 1928 r. (obecnie pensjonat Polonia). Jesteśmy w centrum Polanicy-Zdroju (365 m), by dojść na stację kolejową skręcamy w ul. Warszawską, którą biegnie szlak zielony i szosa nr 388 do Bystrzycy Kłodzkiej. Za skrzyżowaniem znajdują się: pomnikowa topola, pomnik poległych w I wojnie światowej z pocz. lat 20. XX w., od 1945 r. upamiętniający powrót Dolnego Śląska do Macierzy oraz pomnik Sybiraków z 2012 r. Mijamy komisariat policji, w którym w latach 1932-2002 mieściła się siedziba Urzędu Gminy, później Miasta oraz pocztę z 1927 r. Idziemy przez kompleks willi i dawnych pensjonatów z pocz. XX w. i okresu międzywojennego z budynkiem dawnego Hotelu Polanica z 1967 r. (obecnie Willa Wolność). Na rogu ul. Mariańskiej stoi Haus Rheinsberg z ok. 1912 r., skręcamy tu w deptak, prowadzący obok uruchomionej w 1993 r. Rozlewni Wód Mineralnych nr 2, w latach 1912-54 funkcjonowała tu szlifiernia szkła kryształowego Franza Wittwera. Docieramy na stację kolejową Polanica-Zdrój (383 m), gdzie kończy się nasza trasa.

Stacja Polanica-Zdrój powstała w 1890 r. na zbudowanej przez Pruskie Koleje Państwowe linii Kłodzko – Szczytna, przedłużonej w latach 1902-05 do Kudowy-Zdroju. W latach 1998-2000 linia była zamknięta na odcinku Polanica-Zdrój – Kudowa-Zdrój w związku ze szkodami powodziowymi, całą trasę ponownie zamknięto w 2010 r. Po rewitalizacji odcinka Duszniki-Zdrój – Kudowa-Zdrój linię ponownie otwarto w 2013 r., a ruch przejęły Koleje Dolnośląskie. Stację Polanica-Zdrój zbudowano na południe od centrum uzdrowiska, na granicy właściwego miasta i osiedla Nowa Sokołówka. Stacja posiada dwa perony i trzy tory przelotowe oraz dwa ślepo zakończone tory do ładowni. Ruchem kieruje dobudowane do budynku dworca pomieszczenie dyżurnego ruchu (PZ) i usytuowana na zachodniej głowicy stacji nastawnia PZ1 z 1910 r. Co ciekawe do dzisiaj zachowały się oryginalne semafory kształtowe. Budynek dworca powstał w 1890 r. i pierwotnie posiadał ceglaną elewację w stylu przemysłowym. W latach 1905-07 dworzec rozbudowano od zachodu i zwarto z parterową poczekalnią, zbudowano drewnianą poczekalnię letnią, wiatę peronową i magazyn towarowy. Ze względu na położenie w uzdrowisku elewację dworca otynkowano. Podczas przebudowy linii w latach 1910-12 przebito przejście podziemne do ul. Żeromskiego. Ze stacji wychodziła krótka bocznica do dawnej Huty Szkła Gospodarczego Polanica rozebranej w 2008 r.

Wrocław i okolice: