Trasa 3 (14,7 km, 3.45 h):
Wrocław Mikołajów – Wrocław Leśnica

Wrocław Mikołajów – 0,9 km – Popowice – 1,8 km – Kozanów – 1,4 km – Pilczyce – 1,9 km – Maślice – 3,6 km – Stabłowice – 1,1 km – Marszowice – 4,0 km – Wrocław Leśnica

Żeby zobaczyć przebieg trasy kliknij ikonkę „zobacz wszystkie warstwy danych”

Dojazd – stacje: Wrocław Mikołajów na liniach: Wrocław Rawicz (D3), Wrocław – Trzebnica (D8), Wrocław – Krotoszyn (D7) i Wrocław – Jelcz-Laskowice (D70) oraz Wrocław Leśnica na linii Wrocław – Legnica (D1).

Średnio długa trasa biegnąca przez Dolinę Odry, Szlak św. Jakuba Via Regia (żółta muszla na niebieskim tle), dojście na stację Wrocław Leśnica szlak zielony.

Nawierzchnia – głównie drogi asfaltowe z krótkimi odcinkami ścieżek i deptaków.

Atrakcje:

  • zabytkowa stacja Wrocław Mikołajów
  • Popowice – zajezdnia tramwajowa, dawny ośrodek dla niewidomych
  • Kozanów – Park Zachodni, neoromański kościół
  • Pilczyce – dawne sanatorium
  • Maślice – stadion, kąpielisko
  • Stabłowice – glinianki, park, osiedle fabryczne
  • Marszowice – elektrownia wodna, willa, lasy nad Bystrzycą
  • Leśnica – park pałacowy, barokowy pałac, figura maryjna, zabytkowa stacja

Trasa zaczyna się na stacji Wrocław Mikołajów.

Stacja powstała w 1913 r., pierwotnie nazwana została Nikolaitor od Bramy Mikołajskiej, która znajdowała się w miejscu obecnego pl. Jana Pawła II. Przez stację przebiega zbudowana w 1856 r. przez Kolej Górnośląską linia Wrocław – Poznań. Pierwotnie miała nieco inny przebieg w kierunku Wrocławia Głównego, biegła łącznicą w kierunku Dworca Marchijskiego (ul. Robotnicza), a dalej zbudowaną w 1847 r. tzw. Verbindungsbahn (kolej łącznikowa) nad stacją Dworca Świebodzkiego i wzdłuż ul. Kolejowej. Obecny przebieg linii powstał w 1871 r., kiedy odsunięto ją na zachód. Ok. 1898 r. zbudowano drugi tor, linię zelektryfikowano w latach 1969-70.

Odgałęzia się od niej zbudowana w 1868 r. przez Kolej Prawego Brzegu Odry linia Wrocław – Oleśnica – Kluczbork – Fosowskie. Pierwotnie pod stacją Wrocław Mikołajów biegła zbudowana w 1870 r. łącznica od obecnego posterunku odgałęźnego Wrocław Popowice WP1 przy wiadukcie nad ul. Legnicką do Dworca Miejskiego Kolei Prawego Brzegu Odry. Działał on do 1884 r. przy ul. Braniborskiej, później jego funkcje przejął Dworzec Marchijski. Łącznica posiadała także połączenie z linią poznańską. W związku z budową obwodnicy towarowej zlikwidowano ją w 1896 r., powstała wtedy obecna łącznica w kierunku Wrocławia Nadodrza (do podg Wrocław Popowice WP3). Łącznicę w kierunku Dworca Marchijskiego odcięto w 1909 r., kiedy zamieniono go na dworzec towarowy. Pozostały odcinek funkcjonował jako bocznica do ok. 1938 r., a fragment od ul. Robotniczej do Śrubowej do ok. 1990 r. Linia do Oleśnicy przed 1886 r. uzyskała drugi tor, odcinek do Kluczborka został w 1972 r. zelektryfikowany.

Na stacji zaczyna się także zbudowana w latach 1891-96 przez Pruskie Koleje Państwowe towarowa obwodnica Wrocławia, prowadząca do Wrocławia Brochowa. Technicznie Wrocław Mikołajów jest przystankiem osobowym i posterunkiem odgałęźnym, bowiem ruch sterowany jest z pobliskiej stacji Wrocław Popowice jako WP2. Znajdująca się na południowej głowicy nastawnia z 1914 r. została rozebrana w 2005 r. Stację wyremontowano podczas modernizacji linii Wrocław – Poznań w latach 2012-15, obecnie posiada dwa perony i cztery tory. Modernistyczny budynek dworca z elementami neobarokowymi pochodzi z lat 1913-14, został rozbudowany w 1925 r. i wyremontowany w 2010-11 r.

Z peronu schodzimy schodkami pod wiadukt kolejowy, gdzie spotykamy Szlak św. Jakuba Via Regia, który biegnie przez całą Polskę południową, łącząc Przemyśl ze Zgorzelcem. Idziemy szeroką arterią ul. Legnickiej, po lewej znajduje się zrekultywowane dawne wysypisko gruzu ze zniszczonych w 1945 r. domów. Od 2014 r. powstaje tu Park Biurowy Business Garden. Przechodzimy pod wiaduktem towarowej linii Wrocław Gądów – Wrocław Popowice, zbudowanej w 1871 r. przez Kolej Prawego Brzegu Odry i pierwotnie wykorzystywanej także w ruchu pasażerskim. Jesteśmy na osiedlu Popowice, które w 1945 r. w większości zrównano z ziemią, szczególnie ciężkie walki toczyły się w rejonie nasypu kolejowego. Po wojnie Popowice zabudowano osiedlami bloków, na terenie zalewowym w latach 1972-75 powstało Osiedle Popowice.

Po lewej mijamy ocalałą kamienicę z lat międzywojennych, biurowiec Legnicka Business House z lat 2004-07 i duże centrum handlowe Magnolia.

Zostało ono otwarte w 2007 r. na miejscu dawnej rzeźni miejskiej z lat 1892-96, częściowo zniszczonej w 1945 r. i zlikwidowanej w 1999 r. Do rzeźni i pobliskich zakładów prowadziły bocznice kolejowe ze stacji Wrocław Gądów. Po drugiej stronie ulicy stoją kompleksy mieszkalno-usługowe Pixel House, Quattro Forum i Vision Offices. Za skrzyżowaniem z ul. Małopanewską znajdowało się wzniesione w latach 1919-27 osiedle Siedlung Popelwitz z kościołem św. Jadwigi, również zniszczone w 1945 r.

Idziemy nadal wśród bloków, za skrzyżowaniem z ul. Wejherowską po prawej znajduje się dawna zajezdnia tramwajowa.

Zajezdnia tramwajowa nr 5 Popowice zbudowana została w latach 1900-02, od 1925 r. w części pomieszczeń mieściły się zakłady naprawy taboru, późniejszy Protram. Obecnie na terenie zajezdni ulokowano: Wrocławskie Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych Sektor 3 i pracownię plastyczna Hostal, przed budynkiem stoi pomnik Żołnierzy Wyklętych.

Docieramy do obwodnicy śródmiejskiej, gdzie skręcamy w prawo w ul. Milenijną

Można tu podejść 100 m w prawo ul. ks. Lutra do kompleksu budynków Śląskiego Instytutu

Edukacji Niewidomych z lat 1906-10, w którym mieszczą się obecnie: Ewangelickie Centrum Diakonii i Edukacji im. ks. M. Lutra, Wrocławska Wyższa Szkoła

Informatyki Stosowanej Horyzont oraz Aktywne Centrum Zdrowia.

Skręcamy w ul. Popowicką, która przechodzi w ul. Pilczycką. Idziemy przez rozległy Park Zachodni, za skrzyżowaniem z ul. Pałucką zajmuje on teren dawnego cmentarza miejskiego, założonego w 1898 r., którego pamiątką jest pomnik Anioła z Urną. Docieramy do kościoła św. Jadwigi na osiedlu Kozanów.

Kościół św. Jadwigi to neoromańska kaplica cmentarna z 1906 r., rozbudowana w latach 1985-96 wg projektu T. Szukały i E. Lacha. W kruchcie znajduje się rzeźba św. Jadwigi, a wewnątrz obrazy J. Kapłańskiego i Droga Krzyżowa T. Szukały.

Za kościołem ciągnie się duże blokowisko.

W latach 70. XX w. leżącą na terenach zalewowych część Kozanowa zabudowano osiedlami z wielkiej płyty, co spowodowało zalanie podczas powodzi w 1997 r. i częściowo w 2010 r.

Za klubem Anima mijamy po lewej mur Nowego Cmentarza Żydowskiego, założonego w 1902 r. i ogródki działkowe, za którymi widać początek osiedla Pilczyce. Docieramy do kościoła Macierzyństwa NMP.

Kościół powstał w latach 1948-50 na miejscu drewnianej kaplicy św. Konrada z Parzham z 1938 r. i jest pierwszą świątynią zbudowaną we Wrocławiu przez Polaków. W latach 1983-90 po wschodniej stronie powstał obecny kościół wg projektu A. Chachaja. Wystrój wnętrza jest autorstwa A. Żarnowieckiego. Po drugiej stronie ulicy znajduje się modernistyczne osiedle Pilczyce z lat międzywojennych. Dalej stoi neoklasycystyczna Villa Schwarz z 2. poł. XIX w., w której mieściło się Sanatorium Dr Woita, a obecnie przychodnia. W sąsiednim parku stała Villa Jakob, do dzisiaj zachował się dawny pomnik poległych w I wojnie światowej.

Przekraczamy Mostem Maślickim rzekę Ślęzę, obok znajduje się osobny most wybudowanej w 2012 r. linii tramwajowej na stadion. Mijamy tereny dawnego folwarku pilczyckiego i wkraczamy na teren Maślic Małych. przechodzimy na wprost przez dwa ronda – Bartoszewskiego i Modzelewskiego, po lewej widoczna jest potężna bryła Stadionu Miejskiego.

Stadion Miejski powstał w latach 2009-12, był jedną z aren Euro 2012. Jego forma ma przypominać chiński lampion, może pomieścić 45 tys. widzów. Znajdująca się przed stadionem działka pod budowę galerii handlowej została zalana wodą.

Idziemy ul. Królewiecką, pod wiaduktem Autostradowej Obwodnicy Wrocławia.

Po prawej mijamy duże osiedle domków jednorodzinnych na Maślicach Małych, po lewej ciągną się nieużytki, a za mostkiem nad Ługowiną – stawy z Kąpieliskiem Królewiecka. Docieramy do Maślic Wielkich z galerią handlową, na skrzyżowaniu skręcamy w lewo w ul. Maślicką i przecinamy tory linii kolejowej Wrocław – Głogów.

Kolej Wrocławsko-Świdnicko-Świebodzicka zbudowała w 1874 r. linię do Rudnej Gwizdanów, która trzy lata później dotarła do Szczecina przez Zieloną Górę (Linia Nadodrzańska). Zelektryfikowano ją w latach 1982-85.

Ul. Główną wkraczamy na teren Stabłowic Starych, po lewej ciągnie się duże osiedle domków, zbudowanych częściowo przez spółdzielnie mieszkaniowe po włączeniu osiedla w granice Wrocławia w 1928 r. Za skrzyżowaniem z ul. Karpnicką docieramy do glinianki po prawej, naprzeciwko znajdowała się cegielnia, połączona kolejką wąskotorową ze stacją Wrocław Pracze. W wyrobisku kopalni gliny znajduje się zagospodarowany akwen Cegielnia Stabłowicka. Docieramy do skrzyżowania z ul. Stabłowicką.

Można tu podejść 270 m w prawo do zbudowanej w latach 1890-1905 przędzalni Schöllera, w której mieściły się później zakłady Wel-Tex. Po drugiej stronie ulicy znajduje się osiedle fabryczne z pocz. XX w.

Podchodząc 250 m ul. Stabłowicką w lewo dotrzemy do Parku Stabłowickiego, w którym stał Pałacyk Lauterbacha z 1892 r., zniszczony w 1945 r. W parku rosną pomnikowe drzewa – dąb i platan oraz malowniczo położony nad Bystrzycą wiąz.

Opuszczamy Stabłowice Stare, idziemy nadal ul. Główną, po prawej mijamy ogródki działkowe. Docieramy do Mostu Marszowickiego na Bystrzycy z 1900 r.

Przed mostem po prawej widać dawny kamień graniczny, ustawiony w 1928 r. w miejscu nowych granic poszerzonego wtedy Wrocławia. W lewo od mostu doskonale widoczna jest Elektrownia Wodna Marszowice. Powstała ona na miejscu istniejących tu młynów wodnych w latach 1920-21, głównym inwestorem był właściciel przędzalni przy obecnej ul. Stabłowickiej Schoeller. Po 1945 r. z elektrowni korzystała Armia Radziecka, w 1951 r. przejął ją wrocławski zakład energetyczny, obecnie znajduje się w użytkowaniu spółki Jeleniogórskie Elektrownie Wodne. Uszkodzona przez powódź w 1997 r. elektrownia została odremontowana w latach 2006-07. Znajdują się tu dwa jazy – w bocznym i głównym nurcie rzeki. Architektura nawiązuje do tzw. Heimatstil (stylu rodzimego).

Wkraczamy na teren Marszowic, koło dawnej gospody Weistritzgrund (Dolina Bystrzycy) skręcamy w ul. Marszowicką. Mijamy domy mieszkalne pracowników elektrowni, Willę Basia z 1901 r. o architekturze łączącej styl rodzimy z secesyjnymi zdobieniami i dawną szkołę z końca XIX w. Skręcamy w lewo w obsadzoną aleją ścieżkę biegnącą wałem nad Bystrzycą. Mijamy po prawej grodzisko z XIII-XIV w., otoczone dawną fosą, po lewej ciągną się lasy nadrzeczne. Przecinamy polanę i wracamy do lasu ze starorzeczem Bystrzycy. Docieramy z powrotem do ul. Marszowickiej, gdzie skręcamy w lewo, na skraju nowo wybudowanego Osiedla Malowniczego. Idziemy przez las do pompowni, gdzie Szlak św. Jakuba skręca w prawo. My natomiast kierujemy się szlakiem zielonym na stację Wrocław Leśnica. Wkraczamy w rozległy Park Leśnicki i idziemy dłuższą chwilę alejkami. Mijamy pomnikowy dąb ze stawem i polanę rekreacyjną. W części parku położonej bliżej Bystrzycy rosną kolejne pomnikowe drzewa – 3 dęby, lipa, platan i tulipanowiec. Docieramy do barokowego pałacu, postawionego na miejscu zamku.

Pierwotny drewniany gród istniał tu od lat 30. XII w., stanowił on miejsce odpoczynku książąt wrocławskich na trasie do Legnicy. W 1420 r. Michael Banke zbudował murowany zamek, zniszczony w 1428 r. przez husytów. W latach 1520-50 rodzina von Hornig przebudowała zamek w stylu renesansowym, w 1610 r. dodano fortyfikacje bastionowe. Zamek został zniszczony w czasie wojny 30-letniej. W latach 1735-40 zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą zlecił przebudowę zamku na barokowy pałac wg projektu Christopha Hacknera. Dodano wtedy narożne wieżyczki przykryte hełmami. Zamek gościł królów pruskich, w latach 1806-07 stacjonował tu Hieronim Bonaparte. Obiekt został splądrowany w 1945 r. i spalony w 1953 r., odbudowano go w latach 60. XX w. Obecnie mieści się tu Centrum Kultury Zamek.

Opuszczamy teren zamkowy bramą i docieramy na pl. Świętojański z figurą maryjną.

Barokowa, piaskowcowa figura MB z Dzieciątkiem i św. Jana Nepomucena, ufundowana została przez Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą w 1743 r. W górnej partii figury stoi MB z Dzieciątkiem, w dolnej św. Jan Nepomucen z krzyżem. Na podstawie znajdują się płaskorzeźby ze scenami z życia i męczeńskiej śmierci świętego.

Przekraczamy główną ul. Średzką, którą biegnie droga nr 94 Wrocław – Środa Śląska i skręcamy w ul. Skoczylasa. Mijamy budynek dawnej szkoły ewangelickiej (nr 8) i docieramy do skrętu w ul. Rubczaka.

Stoi tu malowniczy budynek poczty wzniesiony przez E. Freytaga w 1896 r. Posiada szczyt z pruskiego muru i dekorację sgraffitową, na jednym z rysunków przedstawiono wejście do leśnickiego zamku króla pruskiego Fryderyka II, który zaskoczył tu austriackich oficerów po zwycięskiej bitwie pod Lutynią w 1757 r.

80 m dalej ul. Skoczylasa znajduje się neogotycki kościół Św. Krzyża, zbudowany w 1877 r. przez ewangelików. W 1954 r. przejął go kościół polskokatolicki, od 1975 r. pełni funkcję świątyni rzymskokatolickiej.

Idziemy ul. Rubczaka wśród willi z XIX/XX w., na skrzyżowaniu z ul. Kącką opuszczamy szlak zielony, docierając do stacji Wrocław Leśnica.

Stacja Wrocław Leśnica powstała na zbudowanej w 1844 r. przez Kolej Dolnośląsko-Marchijską linii Wrocław – Legnica, przedłużonej kilka lat później do Drezna i Berlina. Ok. 1860 r. linia otrzymała drugi tor, zelektryfikowano ją w latach 1984-85 na odcinku do Węglińca. Stacja posiada 3 perony i 6 torów oraz ślepy tor, prowadzący do rampy ładunkowej. Nastawnia dysponująca WL z pocz. XX w. została zamknięta podczas modernizacji stacji w latach 2012-13. Rozebrano wtedy budynek ekspedycji kolejowej. Ze stacji biegła bocznica do Wrocławskich Zakładów Materiałów Ogniotrwałych (Mosaikplattenfabrik Deutsch Lissa Villeroy & Boch), rozebrana w 2007 r. Przed 1945 r. zaczynała się tu wąskotorowa kolejka folwarczna do majątku w Zakrzycach, bocznica prowadziła także do elektrowni przy ul. Średzkiej.

Budynek dworca powstał ok. 1860 r. i posiada klasycystyczny charakter. W latach 1910-11 zbudowano położony najbliżej dworca peron, gdzie docierały pociągi podmiejskie z Wrocławia, 2 lata później powstały wiaty i przejścia podziemne. Budynek dworca został wyremontowany w latach 2010-11, w latach 2012-13 zmodernizowano stację i odnowiono wiaty. Przy przebudowie uszanowano zabytkowy charakter stacji, zachowano nawet dawną czcionkę na tablicach. Obok dworca stoi krasnal Kolejarz Leśnicki z 2013 r. i figura św. Katarzyny Aleksandryjskiej.

Wrocław i okolice: