Trasa 40 (9,6 km, 2,45 h, suma podejść 150 m) :
Krosnowice – Starków – Stary Wielisław

Krosnowice – 5,6 km – Starków – 4,0 km – Stary Wielisław

Żeby zobaczyć przebieg trasy kliknij ikonkę „zobacz wszystkie warstwy danych”

Dojazd – stacje Krosnowice Kłodzkie na linii Wrocław – Kłodzko – Międzylesie/Lichkov (D9) i Stary Wielisław na linii Kłodzko – Kudowa-Zdrój (D15).

Charakterystyka – Krótka trasa biegnąca przez Kotlinę Kłodzką, czerwona ścieżka spacerowa wokół gminy Kłodzko.

Nawierzchnia – drogi asfaltowe.

Atrakcje:

  • Krosnowice – dawna stacja, gotycko-barokowy kościół z krużgankami, dwór, dawna stacja Krosnowice Górne, barokowy pałac
  • widok znad Krosnowic
  • Starków – gotycko-barokowy kościół, dwór sołtysi
  • widok z okolic Kolonii Stary Wielisław
  • Stary Wielisław – gotycko-barokowy kościół z krużgankami i sanktuarium, dwór środkowy, liczne kapliczki

Trasa zaczyna się na przystanku Krosnowice Kłodzkie (302 m).


Przystanek Krosnowice Kłodzkie położony jest na linii Wrocław – Międzylesie – Lichkov, uruchomionej na odcinku Kłodzko Główne – Międzylesie w 1875 r. przez Kolej Górnośląską i stanowiącą część połączenia Wrocław – Praga. Pierwotna stacja z 1875 r. znajdowała się w górnej części wsi, stąd jej późniejsza nazwa Krosnowice Górne. W obecnym miejscu, u stóp wzgórza kościelnego, ulokowano ją w 1897 r., kiedy powstało odgałęzienie do Stronia Śląskiego. Najpierw powstał przystanek, w 1901 r. zbudowano boczne tory, głównie dla potrzeb miejscowej fabryki tekstylnej, podnosząc rangę całości do stacji. W widłach dwóch linii postawiono prowizoryczny dworzec, na miejscu którego w 1911 r. powstał murowany budynek. Starą stację przemianowano na Krosnowice Górne, a nową na Krosnowice Dolne. Od 1923 r. Krosnowice Górne pełniły rolę stacji towarowej, w związku z czym nowa otrzymała miano Krosnowice Kłodzkie.
W latach 1905-07 zbudowano drugi tor na odcinku Kamieniec Ząbkowicki – Krosnowice Górne. Krosnowice Kłodzkie posiadały dwie grupy peronów – dwa górne na linii Kłodzko – Międzylesie i dwa dolne na linii do Stronia Śląskiego. Dolna część stacji posiadała cztery tory, umożliwiające rozpoczynanie i kończenie biegu pociągów oraz rampę ładunkową z magazynem towarowym z blachy falistej. Ruchem zarządzał z budynku dworca dyżurny. W okresie powojennym stacja otrzymywała nagrody dla najbardziej zadbanej, np. w 1984 r. pierwsze miejsce w konkursie Pasażerskie lato za estetykę i porządek. Podczas elektryfikacji linii na odcinku Kłodzko – Międzylesie w 1994 r. stację zlikwidowano, przenosząc odgałęzienie linii do Stronia Śląskiego na posterunek odgałęźny Kłodzko Nowe. Jednocześnie rozebrano drugi tor do Krosnowic Górnych. Opuszczony dworzec uległ dewastacji i pożarowi, ostatecznie rozebrano go w 2012 r. Obok zachował się kolejowy dom mieszkalny. W 2004 r. zlikwidowano połączenia pasażerskie na linii do Stronia Śląskiego, obecnie prowadzony jest ruch towarowy do kamieniołomów w Ołdrzychowicach Kłodzkich. W tym samym okresie rozebrano boczne tory. Przystanek Krosnowice Kłodzkie posiada obecnie jeden czynny peron na linii do Międzylesia z dwoma wiatami.

Schodzimy do szosy z Żelazna i Osiedla Fabrycznego. Przechodzimy pod wiaduktem kolejowym, gdzie docieramy do czerwonej ścieżki spacerowej wokół gminy Kłodzko. Skręcamy w deptak, którym podchodzimy schodami na wzgórze kościelne i do cmentarza, na którym zachowały się stare nagrobki.

W 2020 r. postawiono tu pomnik Ignaza Reimanna (1820-85), nauczyciela i kompozytora muzyki kościelnej związanego z Krosnowicami. Na jego cześć od 2002 r. odbywa się festiwal muzyczny. Naprzeciwko cmentarza stoi plebania z XVIII-XIX w. i krzyż z 1809 r., przylegający do muru obronnego, otaczającego kościół.

Gotycki kościół św. Jakuba położony jest na krawędzi wysokiej terasy doliny Białej Lądeckiej. Zbudowano go w 1. poł. XIV w. (wzmiankowany był w 1326 r.). W latach 1560-1623 znajdował się w posiadaniu protestantów. W 2. poł. XVII w. świątynię gruntownie przebudowano na barokową, w latach 1728-34 dostawiono dwie kaplice, tworzące pseudotransept. Kościół posiada gotycki portal, w jego szczycie umieszczone są dwa kamienne krzyże. Wewnątrz znajduje się barokowe wyposażenie – ołtarz główny z Grupą Ukrzyżowania z 1794 r., dłuta M.I. Klahra, ołtarze w kaplicach z ok. 1740 r., ambona z lat 1780-90 oraz rzeźby M.I. Klahra z lat 1794-1802. Poza tym można tu zobaczyć późnogotycki tryptyk z 1520 r. i renesansową chrzcielnicę z 1590 r. W otaczającym ją murze powstały krużganki, nakryte pulpitowym dachem. Umieszczono w nich stacje drogi krzyżowej z 1793 r. i liczne nagrobki z XVIII – pocz. XX w., w tym nagrobek Ignaza Reimanna. W obrębie murów znajduje się także gotycki budynek bramny i kostnica.

Idziemy boczną ulicą, docierając do skrzyżowania pod szkołą.

Dwa budynki szkolne pochodzą z 1900 r. Przed nimi stoją: XVIII-wieczny Tron Łaski z rzadkim wizerunkiem św. Jana Nepomucena, adorującego Trójcę Św., pierwotnie usytuowany w pobliżu pałacu oraz kamienna kolumna z 1702 r. z metalowym krzyżem. Można tu podejść 150 m w lewo do renesansowego dworu z XVI/XVII w., przebudowanego w XIX w. Można także zejść ścieżką 100 m w prawo do barokowej kapliczki z 1745 r.

Schodzimy ulicą ze wzgórza kościelnego obok dawnego zajazdu Zur schönen Aussicht (Pod Pięknym Widokiem). Przechodzimy pod kolejnym wiaduktem kolejowym i docieramy ponownie do szosy z Żelazna i Osiedla Fabrycznego.

Na skrzyżowaniu stoi dawny zajazd Seidelmanna, w którym mieści się obecnie Sala Ludowa Podhalanka z biblioteką oraz drewniany krzyż z malowanym na blasze obrazem. Można tu podejść 380 m w lewo do dawnej stacji Krosnowice Górne. Powstała ona wraz z budową linii Kłodzko – Międzylesie w 1875 r., w 1897 r. w związku z budową obecnej stacji w innym miejscu otrzymała nazwę Krosnowic Górnych. Od 1923 r. stacja obsługiwała tylko ruch towarowy, ostatecznie została zlikwidowana podczas elektryfikacji w 1993 r., mimo że pierwotnie planowano ją zachować, a boczne tory rozebrano. Stacja posiadała sześć torów, ruchem zarządzała nastawnia KG na południowej głowicy i KG 1 na północnej. Zachował się budynek dworca z lat budowy linii.

Mijamy neorenesansowy budynek dawnej apteki z końca XIX w. i przekraczamy starym mostem Nysę Kłodzką. Docieramy do szosy z Kłodzka, na skrzyżowaniu rośnie okazały dąb, na którym zawieszona jest kapliczka. Skręcamy w boczną szosę do Starkowa.

Można tu podejść 830 m prosto do pałacu. Barokowy pałac zbudowano w latach 1729-30, przebudowano go w 1829 r. i na pocz. XX w. Posiada bogato zdobiony portal, zwieńczony półkolistym balkonem z balustradą. Po 1945 r.  mieściła się w nim dyrekcja PGR, obecnie jest w większości opuszczony. Obok znajduje się skromny folwark.

Podchodzimy lekko, opuszczając zwartą zabudowę. Rozpościera się stąd widok na wieś na tle Krowiarek i Grzbietu Wschodniego Gór Bardzkich oraz na Góry Bystrzyckie. W dolinie Duny Górnej widać budowę suchego zbiornika retencyjnego. Mijamy ostatnie zabudowania Krosnowic i podchodzimy na widokowy skłon wzgórza Polana (406 m). Za paszarnią przecinamy boczną dolinkę i Dunę Dolną, docierając do Starkowa i szosy ze Starej Łomnicy (375 m). Za skrzyżowaniem po lewej stoi kościół.

Gotycki kościół św. Mikołaja wzmiankowany był w 1366 r. Obecna budowla powstała 1400 r. i została przebudowana na barokową w 1683 lub 1692 r. W 1794 r. dostawiono wieżę. Na bramie kościoła stoją figury św. Mikołaja z 1772 r. i św. Jana Nepomucena z 1741 r. Pod świątynia znajduje się niekompletne Ukrzyżowanie z 1879 r.

380 m za kościołem znajduje się renesansowy dwór sołtysi z XVII w., funkcjonujący później jako folwark jezuitów, gruntownie przebudowany w XVIII i XIX w.

Mijamy zabytkową kapliczkę, boisko i okazałą zagrodę z kolejną kapliczką.

Opuszczamy zabudowę i przecinamy ponownie dolinę Duny Dolnej, stoi tu kolumna z wizerunkiem MB Wielisławskiej z pobliskiego sanktuarium w Starym Wielisławiu. Przecinamy zagajnik i podchodzimy lekko w pobliże zabudowań Kolonii Stary Wielisław z dawnym PGR-em. Osiągamy linię grzbietu 405 m, między Zagajnikiem (481 m) i Polaną z widokiem na Góry Bystrzyckie, Stołowe, Złote i Grzbiet Wschodni Gór Bardzkich. Mijamy dwie kapliczki, stojące na szlaku pielgrzymkowym do Starego Wielisławia i schodzimy dość stromo przez zagajnik do doliny Wielisławki. Docieramy do cmentarza i kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiejw Starym Wielisławiu.

Wg legendy miała tu już w X w. istnieć drewniana świątynia, którą odwiedził św. Wojciech. W 1300 r. dzięki zarządzeniu papieża Bonifacego VIII kościół stał się pielgrzymkowym. Spalona przez husytów w 1428 r. budowla została odbudowana jeszcze w XV w. w stylu gotyckim. W XVI w. powstał otaczający świątynię mur z budynkiem bramnym i obejściem. W czasie reformacji jako jeden z dwóch na Ziemi Kłodzkiej, pozostał w rękach katolików. Ruch pielgrzymkowy wzrósł po przywiezieniu z Rzymu relikwii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w 1660 r. W XVIII w. kościół przebudowano. Od 2001 r. nosi miano sanktuarium MB Bolesnej.

Wewnątrz znajduje się gotycka figura MB Wielisławskiej z XV w., która ocalała z pożaru podczas najazdu husytów w 1428 r. i stała się obiektem kultu. Reszta wyposażenia jest barokowo-rokokowa. Główne wejście prowadzi przez barokowy portal z XVIII w. z płaskorzeźbą św. Katarzyny. Obok kościoła stoją figury św. Franciszka Ksawerego i św. Jana Nepomucena z 1720 r. Świątynia otoczona jest murem z licznymi starymi nagrobkami, do którego dostawiono krużganki, podobnie jak w sąsiednich Krosnowicach. Przy murze stoi kaplica cmentarna św. Barbary, powstała po zarazie ok. 1700 r., jej schodkowy szczyt powstał podczas XIX-wiecznej przebudowy.

Przy szosie za kościołem znajduje się kolumna wotywna z 1682 r., postawiona po epidemii dżumy z 1680 r. Naprzeciwko stoi dawna szkoła z 1836 r., podstawę sąsiedniej figury maryjnej stanowi dawny pomnik poległych w I wojnie światowej. Do kościoła prowadzi brama z 1569 r., obok której znajduje się XVI-wieczna plebania. Do sanktuarium prowadzą drogi pielgrzymkowe z licznymi kapliczkami.

Za kościołem mijamy dawny zajazd Felgenhauera ze schodkowym szczytem i docieramy do szosy z Polanicy-Zdroju do Kłodzka. Stoi tu Centrum Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych ze świetlicą wiejską, biblioteką i remizą strażacką. Naprzeciwko boiska znajduje się dwór środkowy, przed którym stoi Ukrzyżowanie z 1823 r. Mijamy kolejny XIX-wieczny krzyż oraz rzeźby smoka i rycerza. Skręcamy w boczną ulicę i przecinamy Wielisławkę, opuszczając zabudowę wsi. Stoi tu krzyż połączony z kapliczką, za którym docieramy do przystanku Stary Wielisław (335 m), gdzie kończy się nasza trasa.

Przystanek Stary Wielisław powstał w 1890 r. na zbudowanej przez Pruskie Koleje Państwowe linii Kłodzko – Szczytna, przedłużonej w latach 1902-05 do Kudowy-Zdroju. W latach 1998-2000 linia była zamknięta na odcinku Polanica-Zdrój – Kudowa-Zdrój w związku ze szkodami powodziowymi, całą trasę ponownie zamknięto w 2010 r. Po rewitalizacji odcinka Duszniki-Zdrój – Kudowa-Zdrój linię ponownie otwarto w 2013 r., a ruch przejęły Koleje Dolnośląskie. Przystanek posiada jeden peron, znajdujący się tutaj niewielki budynek dworcowy z 1906 r. rozebrano w 2012 r.

GÓRY SOWIE: