Trasa 43 (7,7 km, 2,00 h, suma podejść 20 m) :
Bystrzyca Kłodzka – Gorzanów

Bystrzyca Kłodzka – 2,5 km – Zabłocie – 5,2 km – Gorzanów

Żeby zobaczyć przebieg trasy kliknij ikonkę „zobacz wszystkie warstwy danych”

Dojazd – stacje Bystrzyca Kłodzka i Gorzanów na linii Wrocław – Kłodzko – Międzylesie/Lichkov (D9).

Charakterystyka – Krótka trasa biegnąca przez Rów Górnej Nysy, Kłodzką Drogą św. Jakuba (żółta muszla na niebieskim tle). Nawierzchnia asfaltowa.

Atrakcje:

  • Bystrzyca Kłodzka – zabytkowa stacja, Wieża Rycerska i Muzeum Filumenistyczne, Baszta Kłodzka, neogotycki szpital, stary cmentarz, elektrownia wodna
  • Zabłocie – kapliczki i krzyże przydrożne
  • Gorzanów – most kolejowy, liczne kapliczki, krzyże i figury, Dwór Muszyn, renesansowo-barokowy pałac, gotycko-barokowy kościół, zabytkowa stacja

Trasa zaczyna się na przystanku Bystrzyca Kłodzka (360 m).

Przystanek Bystrzyca Kłodzka położony jest na linii Wrocław – Lichkov, uruchomionej na odcinku z Kłodzka w 1875 r. przez Kolej Górnośląską i stanowiącą część połączenia Wrocław – Praga. W 1994 r. linię zelektryfikowano na odcinku Kłodzko – Międzylesie.

Pierwsza stacja powstała w 1875 r. na rogatkach miasta (obecnie Bystrzyca Kłodzka Przedmieście), gdzie teren pozwalał na rozbudowę torów stacyjnych. Położony bliżej centrum miasta przystanek Bystrzyca Kłodzka powstał w 1898 r. na malowniczym zboczu doliny Nysy Kłodzkiej, do 1968 r. nosił miano Bystrzyca Kłodzka Miasto. Posiada peron z wiatą, schody prowadzą do powstałego w 1898 r. dworca, w którym po przejęciu przez samorząd mieści się od 2010 r. siedziba straży miejskiej. Przed dworcem rosną pomnikowe drzewa – buk i miłorząb. Obok znajduje się kamienny most nad Nysą Kłodzką z lat 1873-74, zbudowany z piaskowca pozyskanego z rozbiórki Fortu Wilhelma w Górach Bystrzyckich. Z mostu roztacza się panorama tarasowej zabudowy miasta, porównywanej do miast włoskich.

Z przystanku idziemy Kłodzką Drogą św. Jakuba, ul. Międzyleśną, biegnącą wzdłuż dawnej linii murów obronnych, położonej na wzgórzu starówki.

Można tu skręcić w lewo i przejść schodkami między Wieżą Rycerską i Muzeum Filumenistycznym do ul. Rycerskiej. Wieża Rycerska powstała w 1580 r., przebudowano ją w 1609 r. i ponownie w 1843 r. na dzwonnicę kościoła ewangelickiego. Sam klasycystyczny kościół wraz ze szkołą ewangelicką wzniesiono w latach 1821–23.  Od 1962 r. w budynku mieści się jedyne w Polsce Muzeum Filumenistyczne, w którym prezentowane są eksponaty związane z nieceniem ognia i produkcją zapałek – zapalniczki lontowe, benzynowe, gazowe, elektryczne, chemiczne, krzesiwa metalowe i skałkowe, kolekcja opakowań i etykiet zapałczanych z całego świata. Przy muzeum znajduje się Mały Rynek z piaskowcowym pręgierzem z 1566 r., pierwotnie znajdującym się na Rynku. W 1736 r. przeniesiono go pod strażnicę miejską, w obecnym miejscu stoi od 1813 r. Wykuto na nim łacińską inskrypcję: „Deus impios punit” (Bóg ukarze niegodziwców).

Mijamy Nadleśnictwo Bystrzyca Kłodzka i skręcamy w ul. Okrzei.

W głębi po lewej widać Basztę Kłodzką z XIV w., przebudowaną w 1568 r., która strzegła bramy w kierunku Kłodzka.

Mijamy dawną Löwen-Apotheke, w której nadal mieści się apteka, dawny hotel Grüner Baum (Zielone Drzewo, nr 20) i docieramy do drogi nr 388, biegnącej z Polanicy-Zdroju do wylotówki w kierunku Kłodzka.

Na skrzyżowaniu stoi barokowa kolumna MB Królowej Niebios z 1710 r., prawdopodobnie dłuta Antoniego Jörga, autora kolumny Trójcy Św. na bystrzyckim rynku. Figura w obecnym miejscu została postawiona w 1934 r. Dalej widać okazały budynek neogotyckiego szpitala Maria Hilf z lat 1858-62, później rozbudowanego. Obecnie znajduje się tutaj Bystrzyckie Centrum Zdrowia, w skład kompleksu szpitalnego wchodzi kaplica MB Wspomożenia. Naprzeciwko szpitala stoi neogotycka poczta z 1885 r., obecnie Hotel Castle i neoklasycystyczny sąd z końca XIX w., obecnie szkoła muzyczna. Dalej znajduje się Stary Cmentarz z kaplicą z pocz. XX w., nagrobkiem teologa i wielkiego dziekana kłodzkiego – księdza Wilhelma Hohausa (1844-1909) oraz grobowcem hr. Finck von Finckenstein.

Skręcamy w ul. 1 Maja, biegnącą wzdłuż skarpy doliny Nysy Kłodzkiej. Mijamy budynek Ośrodka Pomocy Społecznej w neoklasycystycznej willi i cmentarz komunalny.

Schodzimy do doliny Nysy Kłodzkiej, przekraczając tory obok jazu na Nysie Kłodzkiej, w którym zaczyna się kanał do elektrowni. Docieramy do uszkodzonego Ukrzyżowania i kapliczki domkowej, naprzeciwko znajduje się elektrownia wodna.

W końcu XIX w. wzniesiono młyn, który przebudowano w 1902 r. na elektrownię wodną, jedną z pierwszych na Dolnym Śląsku.

Opuszczamy Bystrzycę Kłodzką i docieramy do zabudowań Zabłocia. Mijamy kapliczkę domkową i żeliwny krzyż. Na skrzyżowaniu stoi dawny zajazd Krotenpfuhl (niemiecka nazwa Zabłocia) i krzyż z 1880 r. Mijamy remizę strażacką, kapliczkę skrzynkową i kolejny krzyż, po czym przekraczamy wiaduktem tory. Za kapliczką słupową z umieszczoną w 2005 r. tablicą pamiątkową opuszczamy zabudowę. Przed kolejnymi domami można podejść 670 m w prawo drogą polną do okazałej zagrody i mostu kolejowego nad Nysą Kłodzką.

Trójprzęsłowy most z lat budowy linii (1875) o konstrukcji kratownicowej posiada dwa kamienne filary i przyczółki. Most został zbudowany jako dwutorowy, jednak do budowy drugiego toru na linii nigdy nie doszło.

Mijamy kapliczkę słupową z XVIII-XIX w. i wkraczamy do Gorzanowa. Idziemy ul. Bystrzycką przez część wsi, zwaną Muszyn. Koło mostku na potoku Szczerek znajduje się obudowana gablotą figura św. Jana Nepomucena z 1. poł. XIX w. i krzyż. Dwoma zakrętami docieramy nad Nysę Kłodzką, mijamy kolejny krzyż i nadrzewną kapliczkę. Przekraczamy potok Smerek, za którym znajduje się okazała zagroda z ludową figurą Tron Łaski z pocz. XVIII w., w rzadkim przedstawieniu Boga Ojca z Duchem Św., połączonymi z Pietą.

Docieramy do Dworu Muszyn.

Renesansowy dwór powstał w 1579 r., w 1821 r. został znacznie przebudowany z zatarciem cech stylowych. Z pierwotnej budowli zachował się renesansowy portal. Obok znajduje się folwark, zaś za dworem rośnie pomnikowy dąb. Po drugiej stronie szosy zbudowano na Nysie Kłodzkiej jaz, na którym zaczyna się kanał, prowadzący do elektrowni wodnej.

Przekraczamy potok Gorzanka i docieramy do parku pałacowego w głównej części Gorzanowa.

W parku rosną dwa pomnikowe dęby i jawor. Znajduje się tu pawilon ogrodowy z ok. 1660 r. ze stiukami udającymi wulkaniczną grotę i ruiny strzelnicy z ok. 1800 r.

Osiągamy pl. Wolności w centrum wsi, gdzie stoją: barokowy Haus Grosspietsch z 2. poł. XVIII w. i klasycystyczny zajazd zum Reichsgrafen (Pod Hrabią Rzeszy) z ok. 1835 r., pełniący obecnie funkcję świetlicy wiejskiej.

Warto podejść 200 m w lewo ul. Podzamcze, którą biegnie szosa w kierunku Kłodzka, do pałacu. Po drodze mijamy figurę św. Jana Nepomucena z poł. XVIII w. w nietypowej klęczącej pozie, która znajduje się na dawnym ogrodzeniu pałacu i willę z 1920 r. Docieramy do bramy pałacowej, zwieńczonej figurą św. Jerzego z ok. 1660 r.

Już w XIV w. powstał tu zamek, zniszczony przez husytów i opuszczony w 1470 r. Obecny renesansowy pałac zbudował ok. 1570 r. Heinrich von Ratschin, rozbudowano go ok. 1620 r. W latach 1653-57 Johann Friedrich von Herberstein przebudował pałac na barokowy wg projektu Andrea Carove. Kolejne przebudowy miały miejsce w 1672 r. i latach 1735-38. Pałac znany był z teatru, prowadzonego w 1. poł. XIX w. przez hr. Johanna Hieronymusa von Herbersteina. Po 1945 r. budowla uległa dewastacji. W 2012 r. została przejęta przez Fundację Pałac Gorzanów, która rozpoczęła remont, udostępniając część wnętrz do zwiedzania. Pałac usytuowany jest na krawędzi doliny Nysy Kłodzkiej, posiada renesansową dekorację sgraffitową i barokowe szczyty wolutowe. Obiekt jest największą rezydencją na Ziemi Kłodzkiej, posiada aż 120 pomieszczeń. Na dziedzińcu znajdują się budynki gospodarcze, oficyny mieszkalne i pokryta dekoracją sgraffitową gorzelnia z lat 1653-78.

160 m za pałacem, na skarpie doliny Nysy Kłodzkiej znajduje się kościół.

Gotycki kościół św. Marii Magdaleny wzmiankowano w 1341 r., w latach 1658-78 i w 1708 r. został gruntownie przebudowany na barokowy. Wewnątrz znajduje ołtarz główny z lat 1770-80 autorstwa Michała Ignacego Klahra Młodszego, z podobnego okresu pochodzi ambona i ołtarze boczne. Zachowało się także gotyckie sakramentarium, a w loży kolatorskiej nad zakrystią bardzo rzadkie przedstawienie leżącego na marach św. Jana Nepomucena z XVIII w. Obok kościoła stoją kaplice – św. Franciszka Ksawerego i św. Barbary z 1651 r. oraz kostnica z wizerunkiem czaszki z 1676 r. Przy bramach znajdują się dwa Ukrzyżowania – północne z 1820 r. i południowe z 1792 r.

Pl. Wolności przechodzi w ul. Młyńską, która wzięła swoją nazwę od widocznego po lewej młyna z 2 poł. XVIII w., przebudowanego na pocz. XIX w. Przy Młynówce stoi kolejna figura św. Jana Nepomucena z 1721 r. fundacji hr. von Herbersteina. Mijamy krzyż powodziowy z 2004 r. i przekraczamy mostem Nysę Kłodzką. Można tu podejść 320 m w lewo ul. Polną do ruin renesansowego Dworu Raczyn (Ratschinhof) z 1573 r. Przed przejazdem kolejowym skręcamy w drogę dojazdową do stacji (315 m), gdzie kończy się nasza trasa.

Stacja Gorzanów położony jest na linii Wrocław – Lichkov, uruchomionej na odcinku z Kłodzka w 1875 r. przez Kolej Górnośląską i stanowiącą część połączenia Wrocław – Praga. W 1994 r. linię zelektryfikowano na odcinku Kłodzko – Międzylesie. Stacja powstała w 1887 r., posiada trzy tory (jeden nieczynny) i dwa perony, obecnie pełni ona funkcję mijanki na jednotorowej linii. Przy torze ładunkowym zachowała się rampa i waga wagonowa. Ceglany budynek dworca pochodzi z lat uruchomienia stacji, dobudowano do niego pomieszczenie dyżurnego ruchu i magazyn towarowy, obok stoi niski budynek mieszkalny.

GÓRY SOWIE: