Trasa 6 ( 35,7 km, 9 h):
Środa Śląska – Legnica

Środa Śląska stacja – 3,4 km – Środa Śląska – 4,3 km – Proszków – 4,6 km – Kwietno – 4,5 km – Ruja – 10,4 km – Grzybiany – 1,5 km – Ziemnice – 3,3 km – Piekary – 3,7 km – Legnica

Żeby zobaczyć przebieg trasy kliknij ikonkę „zobacz wszystkie warstwy danych”

Dojazd: Stacja Środa Śląska i Legnica na linii Wrocław – Legnica (D1, D10)

Charakterystyka – Bardzo długa trasa biegnąca przez Wysoczyznę Średzką, Szlak św. Jakuba Via Regia (żółta muszla na niebieskim tle), dojście ze stacji Środa Śląska i na stację Legnica bez szlaku.

Nawierzchnia zróżnicowana – drogi asfaltowe i szutrowe z krótszymi odcinkami dróg bitych i gruntowych

Atrakcje:

  • Środa Śląska – zabytkowa stacja, gotyckie kościoły Podwyższenia Krzyża Św. i św. Andrzeja, gotycki ratusz, romańsko-gotycki kościół Narodzenia NMP
  • Proszków – klasycystyczny pałac z folwarkiem, romański kościół, dawna stacja
  • Kwietno – neoromański kościół, neorenesansowy pałac z folwarkiem
  • Ruja – gotycki kościół
  • Grzybiany – okazałe zagrody, gotycki kościół
  • Ziemnice – klasycystyczny dwór
  • Piekary – dawne zajazdy
  • Legnica Kartuzy – cmentarz komunalny i żydowski, neogotyckie kościoły Św. Trójcy i św. Jacka
  • Legnica – zabytkowa stacja

Trasa zaczyna się na stacji Środa Śląska.

Stacja Środa Śląska powstała na zbudowanej w 1844 r. przez Kolej Dolnośląsko-Marchijską linii Wrocław – Legnica, przedłużonej kilka lat później do Drezna i Berlina. Ok. 1860 r. linia otrzymała drugi tor, zelektryfikowano ją w latach 1984-85 na odcinku do Węglińca. Stacja położona jest na granicy Środy Śląskiej i wsi Szczepanów, 3,4 km od centrum miasta. W 1926 r. do średzkiego rynku doprowadzono linię Kleinbahn z głównej stacji, wagon motorowy dojeżdżał pod sam ratusz. W 1936 r. przewozy przejęły autobusy. Po wojnie linię uruchomiono w 1949 r., skracając ją do stacji Środa Śląska Miejska. Resztę zamknięto w 1966 r. i dwa lata później rozebrano, likwidując nastawnię wykonawczą ŚŚ2 od strony Malczyc. Stacja Środa Śląska posiada dwa perony i dwa tory przelotowe oraz jeden ślepy, prowadzący na plac ładunkowy. Częściowo zachowały się jeszcze trzy dodatkowe tory boczne na drugiej ładowni. Stację przebudowano w latach 2006-07, zlikwidowano magazyn towarowy (2005), żuraw i wieżę wodną oraz wagę wagonową. Ruchem kierowała nastawnia dysponująca ŚŚ przy przejeździe i wykonawcza ŚŚ1 na wschodniej głowicy stacji, obie z lat międzywojennych. Zamknięto je podczas modernizacji linii w latach 2008-11, w 2011 r. stację zdegradowano do funkcji przystanku z ładownią i posterunkiem odgałęźnym. Budynek dworca z parterowym skrzydłem pochodzi z lat budowy linii, posiada charakter uproszczonego stylu klasycystycznego. W 2014 r. został odremontowany, pełni funkcje mieszkalne. Obok znajdują się dwa domy dla dawnych pracowników kolejowych.

Ze stacji idziemy ul. Stacyjną do głównej ul. Kolejowej. Przekraczamy Średzką Wodę i mijamy zakład. Po prawej stronie ulicy biegła linia kolejowa do Środy Śląskiej Rynek. Wkraczamy w zabudowę miasta, skręcamy w ul. Działkową i ponownie przekraczamy Średzką Wodę. Skręcamy w ul. Sikorskiego, biegnącą przez dawną wieś Popowice, którą wracamy do głównej ul. Kolejowej. Mijamy budynek szpitala miejskiego, zbudowanego w 2. poł. XIX w. przez siostry szarytki św. Elżbiety, rozbudowanego w 1926 r. i pocztę z lat 1886-88. 100 m w prawo, na ul. 1 Maja znajduje się hala sportowa z XIX/XX w. Mijamy mury obronne, na miejscu Oratorium im. św. Jana Bosko stał kościół ewangelicki z 1745 r., zniszczony w 1945 r. Docieramy na średzki rynek (pl. Wolności), mający kształt wydłużonego wrzeciona. Prowadzi przez niego szlak zielony, którym będziemy podążać do Malczyc.

Rynek posiada podłużny kształt, świadczący o targowej genezie miasta. Wzdłuż niego stoją zabytkowe kamienice, głównie z XIX w. W 1926 r. na rynek doprowadzono linię Kleinbahn z głównej stacji, wagon motorowy dojeżdżał pod sam ratusz. Po 1945 r. linię skrócono do stacji Środa Śląska Miejska, resztę zamknięto w 1966 r. i dwa lata później rozebrano.

Ratusz pochodzi z 1. poł. XIV w., gruntownie przebudowano go na pocz. XVI w. Stanowi zespół budynków zgrupowanych wokół dziedzińca. Późnogotycki, profilowany szczyt z herbem miasta odsłonięto na pocz. XX w. Wieża z XIV w. zwieńczona jest barokowym hełmem. W budynku mieści się Muzeum Regionalne, prezentujące Skarb Średzki, odkryty w 1988 r. w czasie prac budowlanych. Są to monarsze klejnoty ze złotą koroną z orłami, ozdobioną szlachetnymi kamieniami, ukryte w 1348 r. w czasie epidemii dżumy.

Za ratuszem stoi Pomnik Rolanda, wystawiony w setną rocznicę zwycięstwa nad Napoleonem w 1913 r.

Na końcu rynku można podejść 100 w prawo ul. Korwina do kościoła Podwyższenia Krzyża Św.

Kościół Podwyższenia Krzyża Św. wzmiankowano w 1310 r., gotycka budowla jest dziełem franciszkanów, budowanym od 1378 r. do XV w. Świątynia została odbudowana po zniszczeniach w latach 1620-75. W 1810 r. zamieniono ją na magazyn, w 1902 r. rozebrano prezbiterium. W 1933 r. kościół odbudowano z dodaniem modernistycznej wieży. Obok znajduje się dawny klasztor franciszkanów.

Wracamy na zachodni koniec rynku, gdzie stoi kościół św. Andrzeja.

Gotycki kościół św. Andrzeja wzmiankowano w 1233 r., obecny pochodzi z 2. poł. XIII w., a prezbiterium z lat 1378-88. W 1623 r. zniszczono dach i sklepienia, które odbudowano w 1645 r. Całość przebudowano w 1670 r., ok. 1830 r. dostawiono część zachodnią. Wyposażenie wnętrza pochodzi z XVII/XVIII w. Obok znajduje się wolno stojąca gotycka dzwonnica. Na murach można zobaczyć zespół renesansowych epitafiów. Przy kościele od strony Rynku stoi figura św. Jana Nepomucena poświęcona 16 maja 1729 r., prawdopodobnie dłuta świdnickiego rzeźbiarza Tobiasza Stahlmayera.

Za kościołem, na ul. Św. Andrzeja znajduje się neorenesansowy budynek Sądu Rejonowego z XIX/XX w. i dawna plebania, obecnie komisariat policji.

Idziemy ul. Legnicką, schodzimy do doliny Średzkiej Wody i mijamy dworzec autobusowy. W kompleksie hurtowni po prawej znajdowała się stacja Środa Śląska Miejska.

Zachował się dawny budynek stacji (ul. Targowa 9) i ceglana lokomotywownia.

Przekraczamy Średzką Wodę i docieramy do kościoła Narodzenia NMP położonego w dawnej wsi Probostwo.

Romański kościół Narodzenia NMP pochodzi z lat 1221-32 i stanowi pozostałość po leprozorium (szpitalu dla trędowatych). W latach 1349-1535 należał do benedyktynów. Przebudowano go w XVII w., później służył za magazyn, odbudowany w latach 1964-65. Wewnątrz znajduje się rzeźba MB Średzkiej z winogronami z 2. poł. XIV w. oraz figury św. Jadwigi i św. Andrzeja z 1480 r. Obok stoją dwa krzyże kamienne.

Za kościołem idziemy prosto uliczką wewnętrzną i przekraczamy szosę nr 94 Wrocław – Prochowice. Ulicą Reymonta opuszczamy Środę Śląską. Podchodzimy lekko nadal drogą asfaltową na skłon Wysoczyzny Średzkiej pod wzniesienie Proszkowskie (144 m). Ze szczytu rozpościera się ładny widok na miasto, mijamy zalesione wyrobisko i kilka cieków wodnych, po czym docieramy do Proszkowa. Idziemy brukowaną ulicą do rozległego kompleksu pałacowego. Wkraczamy na otoczony murem majdan folwarczny, po prawej stoi pałac.

Klasycystyczny pałac zbudowano po 1880 r., posiada on neorenesansową wieżę, za budynkiem znajduje się mały park.

Za folwarkiem, koło skrzyżowania z szosą do Środy Śląskiej stoi kościół św. Anny.

Późnoromański kościół św. Anny wzniesiony został przed 1311 r. Przebudowano go w 1698 r. Kościół posiada półkolistą apsydę, od północy przy prezbiterium dobudowano zakrystię. Na ścianach wewnątrz znajdują się dwie renesansowe płyty nagrobne dzieci rodziny von Sedanitz z 1621 i 1622 r. oraz epitafium piaskowcowe z 1575 r. ze sceną Wniebowstąpienia. Poza tym można tu zobaczyć barokowe obrazy z XVII i XVIII w. Obok kościoła stoi klasycystyczna kaplica i pomnik poległych w I wojnie światowej.

Idziemy asfaltową ulicą do końca zabudowy i dalej drogą szutrową do przejazdu na linii kolejowej Malczyce – Strzegom, w oddali 280 m po prawej widać dawną stację Proszków Śląski.

Linia Malczyce – Strzegom powstała w 1895 r., chociaż plany doprowadzenia kolei, łączącej zagłębie wałbrzyskie z portem w Malczycach, wzdłuż dawnej Drogi Węglowej sięgają 1816 r. Linię zamknięto dla ruchu pasażerskiego w 1989 r., potem utrzymywano szczątkowy ruch towarowy, ostatecznie zlikwidowany w 2013 r. Od stacji biegła kolejka do cegielni w Kwietnie.

Za przejazdem skręcamy w drogę bitą i podchodzimy na zbocze wzgórza Rogala (162 m), wzdłuż naszej trasy biegła kolejka cegielniana. Wkraczamy w las i schodzimy do dolinki, gdzie wracamy na pola. Przecinamy zagajnik, zaraz za nim po prawej znajdowała się niegdyś strzelnica, docieramy do położonego na uboczu folwarku Podewsie, należącego do Kwietna. Stąd idziemy drogą szutrową do widocznych z oddali zabudowań wsi. Na początku Kwietna po prawej znajdowała się cegielnia, do której biegła kolejka ze stacji w Proszkowie. Wzgórze Kopka (142 m) za cegielnią nosiło nazwę Galgen-Berg (Szubieniczna), co może świadczyć o tym, że było to miejsce straceń. Ulicą Wspólną docieramy do kościoła Chrystusa Króla.

Kościół Chrystusa Króla wzniesiono prawdopodobnie w XV w., w 1524 r. przeszedł na własność ewangelików. W 1813 r. został spalony przez wojska napoleońskie, odbudowano go w 1820 r. Obecna neoromańska budowla powstała w 1891 r. We wnętrzu znajduje się neogotyckie wyposażenie z XIX/XX w. Na wieży wisi dzwon spiżowy z 1822 r. Na wschodniej ścianie można zobaczyć płytę, upamiętniającą mieszkańców Kwietna, Dębicy, Szymanowa i Wrocisławic poległych w I wojnie światowej. Obok kościoła stoi neogotycka kapliczka MB Częstochowskiej.

Przecinamy drogę nr 345 Malczyce – Strzegom (dawna Droga Węglowa z wałbrzyskich kopalni do portu w Malczycach). Przed skrzyżowaniem stoi pomnik upamiętniający Sztab II Armii WP i 8 Dywizji Piechoty, który nocował z 5 na 6 kwietnia 1945 r. w pałacu. Idziemy dalej ul. Wspólną, obok rozległego folwarku i docieramy do bramy pałacu.

Można tu podejść 320 m w lewo do folwarku z budynkiem mieszkalnym, posiadającym szczyt z pruskiego muru. Na przeciwległym końcu folwarku znajduje się dawny dwór, a jeszcze dalej neorenesansowy dom zarządcy z wieżą z końca XIX w.

Zespół pałacowy należał niegdyś do rodziny Scheiblerów, posiadającej fabryki włókiennicze m.in. w Łodzi. Pałac wzniósł Carl Scheibler junior, syn słynnego łódzkiego fabrykanta, który przybył tu za swoją siostrą Emmą, żoną Georga von Kramsta z Chwalimierza. Obiekt powstał w latach 1891-92 w stylu neorenesansu niderlandzkiego. Trzykondygnacyjny budynek założono na planie prostokąta. Przed podjazdem znajdują się schody otoczone rzeźbami sfinksów. Od północy zbudowano wieżę z dachem w formie ostrosłupa. Dalej rozciąga się park krajobrazowy, powstały na podmokłych niegdyś łąkach. W centrum parku znajduje się staw z trzema wyspami. Odremontowany pałac stanowi własność prywatną i można go obejrzeć jedynie zza ogrodzenia.

Mijamy ceglane domy dawnych pracowników folwarku z XIX/XX w. i idziemy wzdłuż ogrodzenia parku pałacowego. Mijamy glorietę i bramę, droga przechodzi w gruntową.

Na zachód od pałacu usypano sztuczne wzgórze z grotą i glorietą. Na skraju parku, za altaną widać mauzoleum Scheiblerów. Idziemy zarośniętą drogą polną, ten odcinek może być uciążliwy. Szpalerem krzewów przecinamy potok Drążnik, dalej w zagajniku znajdował się niegdyś folwark. Docieramy do drogi szutrowej, idziemy nią na szczyt wzniesienia Miłosz (145 m), z którego rozciągają się rozległe widoki na dolinę Odry, Sudety i Ruję. Również to wzniesienie nosiło nazwę Galgen-Berg (Szubieniczna), co może świadczyć o tym, że było to miejsce straceń, zachowały się pozostałości tajemniczego pomnika. Schodzimy lekko w dół i docieramy do zabudowań Ruji i terenu dawnej stacji kolejowej.

Stacja Ruja położona była na zbudowanej w 1902 r. jako prywatna kolej lokalna (Kleinbahn) linii Malczyce – Jawor. Ruch pasażerski zlikwidowano już w 1975 r., linię rozebrano w 2014 r.

Ulicą obok dawnego zajazdu Hoffmanna docieramy do centrum wsi gminnej. Na skrzyżowaniu stoi dawny zajazd Zum goldenen Löwen (Pod Złotymi Lwami) z 1811 r.

Warto podejść 100 m w prawo do kościoła św. Łukasza Ewangelisty, wzmiankowanego w 1335 r. Obecny został wzniesiony w XV w. oraz przebudowany w XVIII w. i 1898 r. Jednonawowa świątynia bez wyodrębnionego prezbiterium, posiada wieżę od południa, drewnianą w górnej partii. Wewnątrz znajduje się barokowy ołtarz z ok. 1730 r., późnogotycka chrzcielnica i ambona z XVII-XIX w., a w zakrystii srebrna, pozłacana monstrancja z 1728 r. Obok stoi kilka figur, w tym św. Jana Nepomucena oraz pomnik poległych w I wojnie światowej. Naprzeciwko kościoła znajduje się szkoła podstawowa z pocz. XX w.

Na głównym skrzyżowaniu skręcamy w boczną ulicę, koło pomnika poświęconego „żołnierzom z VIII Drezdeńskiej Dywizji Piechoty im. Bartosza Głowackiego w Zwycięskim Pochodzie nad Nysę 1945 r.” i budynku Urzędu Gminy z początku XX w. Ulica przechodzi w szutrową, przekraczamy potok Cicha Woda i opuszczamy Ruję.

Czeka nas teraz długi odcinek dawnego traktu Środa Śląska – Legnica – Wysokiej Drogi, biegnącej przez lekko pofalowane pola szutrowej i omijającej kilka miejscowości. Po lewej widać położony na wzgórzu kościół w Tyńcu Legnickim i dolinę Cichej Wody. Po dłuższej chwili przekraczamy szosę Komorniki – Rogoźnik. Wchodzimy na niewielkie wzniesienie Rogoźnickie (135 m) za którym przechodzimy przez szosę Prochowice – Wądroże Wielkie, koło wsi Rogoźnik. Stała tu niegdyś karczma Dammkretscham, w okolicy widać liczne fermy wiatrowe. Przecinamy potok Niecka Mała, po chwili wchodzimy na wyraźniejsze wzniesienie, z którego roztacza się widok na Legnicę, Pogórze Kaczawskie i dolinę Kaczawy. Mijamy nieczynne wysypisko śmieci i schodzimy lekko brukowaną drogą do Grzybian. Idziemy ul. Legnicką, mijając okazałe zagrody i świetlicę wiejską. Docieramy do szosy z Rosochatej, mijamy podstawę figury z 1721 r. i kolejną okazałą zagrodę, docierając do kościoła.

Kościół św. Zofii wzmiankowany był w 1399 r., obecny pochodzi z XV w., przebudowano go w XVI i XVIII w. Gotycki kościół bez wydzielonego prezbiterium, posiada czworoboczną wieżę od zachodu oraz kruchtę i kaplicę od południa. We wnętrzu znajdują się odkryte w 1978 r. malowidła ścienne z pocz. XVI w., barokowy ołtarz główny, renesansowa ambona oraz prospekt organowy z 1. poł. XIX w. Na ścianach zewnętrznych widać kamienne nagrobki z XVIII-XIX w.

Idziemy szosą w kierunku Ziemnic przez rozbudowujące się osiedla domów jednorodzinnych. Znajdujemy się na małym grzbiecie na skraju Wysoczyzny Średzkiej, opadającej do doliny Kaczawy. Roztaczają się stąd rozległe widoki na Równinę Jaworską z widocznymi wieżami kościoła w Legnickim Polu, Pogórze Kaczawskie i Karkonosze w tle, na północy widać dolinę dolnej Kaczawy. Wkraczamy do wsi Ziemnice, idziemy nadal ul. Legnicką.

Na głównym skrzyżowaniu można podejść 300 m w prawo ul. Kunicką i w lewo ul. Śródpolną do klasycystycznego dworu z XIX w.

Szlak biegnie ścieżką dla rowerzystów i pieszych, po lewej mijamy rozległe podmiejskie Osiedle Kunice. Opuszczamy Ziemnice i schodzimy w dół do szerokiego obniżenia doliny Kaczawy. Mijamy zabudowania przemysłowe i potok Wierzbiak po czym wkraczamy na teren miasta Legnica. Idziemy ul. Iwaszkiewicza, po lewej znajduje się duże blokowisko Osiedle Piekary, po prawej mijamy obszerny budynek Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego, otwartego w 1989 r. Skręcamy w prawo w ul. Sikorskiego, po lewej widać kościół Podwyższenia Krzyża Św. z lat 1997-2021.

Przed skrzyżowaniem z ul. Wrocławską można podejść 160 m w prawo do dawnej kaplicy pogrzebowej z ok. 1900 r., obok której zbudowano w okresie powojennym nową, większą.

Docieramy do głównej ul. Wrocławskiej (szosa Prochowice – Legnica), gdzie skręcamy w lewo. Stoi tu dawny Etablissement (restauracja z salą taneczną i ogrodem) Musentempel (Świątynia Muz). Przekraczamy potok Kopanina, wzdłuż którego ciągnie się zabudowa dawnej wsi Piekary Wielkie, włączonej do Legnicy w 1912 r. Stoi tu dawny zajazd zur

Hoffnung (Pod Nadzieją) z końca XIX w. Idziemy dalej ul. Wrocławską, mijamy wiadukt linii kolejowej Legnica – Jaworzyna Śl., powstałej w 1856 r., za którym zaczyna się osiedle Kartuzy. Jego nazwa pochodzi od ufundowanego w latach 1423-24 klasztoru kartuzów, rozebranego po 1548 r. Docieramy do grekokatolickiej cerkwi Zaśnięcia NMP.

Ludność grekokatolicka znalazła się w okolicach Legnicy w wyniku wysiedleń Akcji Wisła 1947 r. W 1957 r. powstała parafia grekokatolicka, obecna cerkiew Zaśnięcia NMP zbudowana została w latach 1998-2008 według projektu Jacka Mermona z Przemyśla.

Naprzeciwko stoi opuszczony budynek dawnej Szkoły Ewangelickiej nr 9 z lat 1915-20.

Idziemy dalej ul. Wrocławską, po lewej znajduje się blokowisko Os. Kopernika, po prawej mijamy wjazd na cmentarz komunalny, naprzeciwko którego stoi dawna restauracja Zum

Herzog Ludwig (Pod Księciem Ludwikiem) z ok. 1910 r.

Cmentarz Komunalny powstał w 1822 r. i od tego czasu był wielokrotnie poszerzany. W latach 1863-65 w centralnej części cmentarza powstała kaplica zbudowana wg projektu inspektora Wolffa, poprawionego przez miejskiego radcę budowlanego Johanna Roberta Mendego. W latach 1925-26 dobudowano do niej przykryte kopułą krematorium oraz budynek administracyjny. W czasie II wojny światowej w krematorium palono zwłoki ofiar obozu koncentracyjnego Gross-Rosen w Rogoźnicy, w 1945 r. zostało ono zamknięte. Wtedy też uległa zniszczeniu ogromna większość starych nagrobków. W 1993 r. przy kaplicy stanął symboliczny pomnik pochowanych tu w latach 1822-1945. W południowo-wschodniej części cmentarza w 1945 r. urządzono kwaterę poległych żołnierzy Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej, z pomnikiem ufundowanym przez społeczeństwo Legnicy w 1972 r. Obok w 2018 r. urządzono lapidarium dawnych pomników legnickich ze statuą Polsko-Radzieckiego

Braterstwa Broni z 1951 r. Na cmentarzu rośnie pięć pomnikowych platanów.

Za Cmentarzem Komunalnym znajduje się cmentarz żydowski.

Został on założony pierwotnie w 1826 r. koło obecnego kościoła św. Jacka. W 1837 r. przeniesiono go w obecne miejsce. W 1877 r. powstał neoromański dom przedpogrzebowy z bożnicą, wzniesiony przez rabina Moritza Landsberga. Cmentarz jako jeden z nielicznych nie uległ zniszczeniu w czasie II wojny światowej. Najstarsze macewy pochodzą z lat 1835-38, a cmentarz użytkowany jest do dzisiaj.

Zaraz za cmentarzem żydowskim znajduje się dawna zajezdnia tramwajowa.

Wąskotorowe tramwaje elektryczne zaczęły jeździć po Legnicy w 1898 r., wtedy też powstała zajezdnia przy ulicy Wrocławskiej. Obok znajduje się budynek administracyjny z początku XX w. oraz willa zarządu zajezdni przy ul. Cmentarnej z lat 20. XX w. Komunikację tramwajową zlikwidowano w 1968 r., o jej funkcjonowaniu przypominał zabytkowy tramwaj z lat 50. XX w., ustawiony koło zajezdni w 1998 r.

Mijamy willę z ok. 1885 r., na światłach schodzimy z głównej szosy, idziemy prosto nadal ul. Wrocławską koło pomnika Zesłańców Sybiru z 2015 r. i domu kultury.

Wkraczamy na teren dzielnicy kamienic zwanej potocznie Zakaczawie, bohaterki słynnego spektaklu Ballada o Zakaczawiu. W ulicy widać resztki dawnego torowiska tramwajowego.

Na skrzyżowaniu z ul. Rzemieślniczą można podejść 130 m w lewo obok kaplicy św. Stanisława Kostki z lat ok. 1905-10 do kościoła Św. Trójcy. Neogotycką świątynię zbudowano w latach 1902-04 wg projektu Alexisa Langera z Wrocławia jako drugi katolicki kościół w mieście. Ma plan krzyża łacińskiego, elewacja zachodnia posiada 55-metrową wieżę. Halowe wnętrze podzielone jest na trzy nawy przez rzędy smukłych filarów. Nawa główna nakryta jest sklepieniem sieciowo-gwiaździstym, a nawy boczne – przeskokowym. Naprzeciwko stoi katolicki dom dla chłopców St. Benno-Stift z 1888 r., obecnie przedszkole nr 3.

Na skrzyżowaniu z ul. Daszyńskiego można podejść 60 m w prawo do dawnej ochronki dla niemowląt Auguste-Victoria-Heim z 1905 r., przebudowanej w latach 1911-12. Później funkcjonował tu dom dziecka i szpital zakaźny.

Na skrzyżowaniu z ul. Nadbrzeżną 150 m po prawej widać kościół św. Jacka. Stoi tu rzeźba Edek z serii Dzieci Legnicy, postawiona w 2019 r. Neogotycki kościół został zbudowany przez ewangelików w latach 1904-08 i poświęcony cesarzowi Fryderykowi III. Kościół na planie krzyża łacińskiego powstał na miejscu dawnego kościoła i klasztoru kartuzów, wg projektu Friedricha Hossfelda. Na otwarciu świątyni obecny był cesarz Wilhelm II. Wieża ma wysokość 73 m, zachował się na niej zabytkowy dzwon. W 1945 r. kościół służył wojskom radzieckim jako stajnia. Po remoncie w 1972 r. został siedzibą parafii, a od 2002 r. lokalnym sanktuarium św. Jacka.

Przekraczamy Kaczawę mostem z figurą św. Franciszka Ksawerego.

Most na Kaczawie powstał w tym miejscu już w XV w. Obecny pochodzi z 1881 r. i był przebudowany w latach 80. XX w. oraz w 2010 r. Ok. 1750 r. ustawiono tu figurę św. Franciszka Ksawerego, zniszczoną przez wandali w 2004 r. Obecnie na moście stoi kopia, oryginalna rzeźba znajduje się w Lapidarium w Muzeum Miedzi.

Skręcamy w lewo w ul. H. Jordana, po lewej mijamy Szkolne Schronisko Młodzieżowe, umieszczone w dawnej restauracji zum Haag ok. 1875 r. Skręcamy w prawo w ul. Zieloną i mijamy budynek Szkoły Ewangelickiej nr 6 i 7 z lat 1899-1900, w którym mieści się II LO. Idziemy skrajem Parku Miejskiego i skręcamy w prawo w al. Orła Białego, po lewej widać okazałe kamienice, położone przy ul. Witelona. Na światłach idziemy prostu ul. Libana, opuszczając Szlak św. Jakuba. Po prawej mijamy dawną fabrykę maszyn rolniczych, po lewej znajdują się planty z pomnikiem Hutnika i Macierzyństwa oraz 11 pomnikowymi platanami. Przecinamy ul. Kartuską, przed skrzyżowaniem stoi dawny Hotel Union z ok. 1880 r., zaś za Hotel Reichshof z lat 1906-07, obecnie Hotel Książęcy. Przed nami dworzec kolejowy, gdzie kończy się nasza trasa.

Stacja Legnica powstała na zbudowanej w 1844 r. przez Kolej Dolnośląsko-Marchijską linii z Wrocławia, przedłużonej rok później do Bolesławca, a docelowo biegnącej do Drezna i Berlina. Ok. 1860 r. linia otrzymała drugi tor, zelektryfikowano ją w latach 1984-85 na odcinku do Węglińca. W 1856 r. Kolej Wrocławsko-Świdnicko-Świebodzicka zbudowała połączenie do Jaworzyny Śląskiej, a w 1869 r. do Lubina. Kilka lat później linia dotarła przez Rudną Gwizdanów i Głogów do Szczecina, zapewniając połączenie wałbrzyskiego zagłębia węglowego z bałtyckim portem. W 1986 r. zelektryfikowano linię do Rudnej Gwizdanowa i krótki odcinek do Nowej Wsi Legnickiej na linii do Jaworzyny Śląskiej. W 1884 r. Pruskie Koleje Państwowe zbudowały linię do Złotoryi, przedłużoną później do Lwówka Śląskiego i Marciszowa. Odcinek do Jerzmanic-Zdroju został zelektryfikowany w 1988 r., jednak już w 1996 r. został zamknięty dla ruchu pasażerskiego. Podobny los spotkał w 2010 r. linię do Rudnej Gwizdanowa, jednak po remoncie ponownie uruchomiono przewozy pasażerskie w 2019 r. Pociągi towarowe mogą omijać stację Legnica, dzięki otwartej w 1926 r. obwodnicy kolejowej, zelektryfikowanej w 1984 r.

Pierwotny dworzec Kolei Dolnośląsko-Marchijskiej wzniesiono w stylu klasycystycznym w latach 1843-44 wg projektu J. Mangera przy obecnej ul. Dworcowej 12. W 1880 r. zamknięto go, stawiając drugi budynek dworca, usytuowanego wyspowo między torami. Rozebrano go podczas modernizacji stacji w 1926 r. W latach 1922-29 powstał obecny, modernistyczny dworzec z elementami ekspresjonizmu, zbudowany wg projektu L. Matheusa. Budynek odremontowano w latach 2012-13, obecnie znajduje się w nim siedziba Kolei Dolnośląskich. Przed dworcem stoi krasnal KaDecik z 2018 r. W latach 1926-29 powstała jednonawowa hala peronowa ze stali krzemowej, przez długie lata jedna z trzech w Polsce, obok Wrocławia Głównego i Bytomia. Hala nakryta jest trójprzegubowymi łukami Tudora (dźwigary blachownicowe) o rozpiętości ok. 46 m i zainspirowana jest halą z dworca głównego w Hamburgu. Obecnie znajduje się ona w remoncie.

Stacja Legnica posiada pięć peronów, w tym cztery nakryte halą (nr 2-5) i jeden (nr 1) z wiatą przy budynku dworca. Między peronem nr 1 i 2 znajduje się dawny peron pocztowy. Perony połączone są z dworcem dwoma przejściami podziemnymi. Ruchem steruje nastawnia Lg na wschodniej głowicy stacji z lat 80. XX w. Obok znajduje się wieża ciśnień z 1915 r. Nastawnia Lg4 na zachodniej głowicy (z lat budowy dworca) jest nieczynna. Na wschód od stacji pasażerskiej, za mostem nad Kaczawą znajduje się stacja towarowa.

Obok dworca umiejscowiona jest dawna ekspedycja towarowa z ok. 1880 r., przebudowana w latach 1926-28, przy której stoi pomnikowy parowóz Ty2-540 z tendrem 32D43-849. Do ekspedycji dostawiono w latach 1926-28 budynek przewozów towarowych, w którym mieści się obecnie oddział PKP Cargo. Prowadziły tu liczne tory ładunkowe. Między obecnym i starym dworcem stoi budynek poczty z tego samego okresu.

Wrocław i okolice: